Solidariteit voor mensen in een ander continent | column Elles van Gelder

In dit artikel:

In Chuil, Zuid‑Sudan, vond verslaggeefster Elles van Gelder een aangrijpend beeld: een te vroeg geboren en inmiddels overleden jongetje dat in een klein wit kartonnen doosje naar zijn graf werd gedragen. Ze bezocht het dorp omdat er tienduizenden mensen naartoe zijn gevlucht door gevechten tussen regeringstroepen en opstandelingen; hulporganisaties zoals Artsen zonder Grenzen hebben er een noodziekenhuis opgezet. De lokale kraamkliniek is een eenvoudig gebouw met muren van modder en een rieten dak. Door voortdurende stroomuitval viel de zuurstofvoorziening herhaaldelijk uit en was er geen couveuse aanwezig — de pasgeborene had in Nederland waarschijnlijk een betere kans gehad.

Van Gelder, Afrika‑correspondent woonachtig in Kaapstad, beschrijft hoe zulke scènes blijven kleven, vooral sinds ze zelf moeder is: beelden die op onverwachte momenten terugkomen en het werk persoonlijk maken. Ze erkent dat het verzamelen van verhalen ook een manier van verwerken is, maar twijfelt soms aan de impact van haar berichtgeving nu de wereld en het eigen dagelijks leven steeds meer op zichzelf lijken te zijn gericht.

Tegelijk ziet ze sterke vormen van solidariteit ter plaatse. In Chuil delen lokale bewoners, ondanks hun eigen armoede, stukjes land met vluchtende gezinnen. In buurland Sudan ontmoette ze jongeren in Khartoem die niet vluchtten, maar vrijwilligerswerk doen: ze runnen soepkeukens en bezorgen medicijnen aan zieken en ouderen. Een van hen noemt dat “het Sudanese gemeenschapsgevoel”; vrouwen uit de buurt noemt hij zelfs zijn moeder. Ook in Nederland is betrokkenheid zichtbaar: een Nederlandse kerk hielp met een geldelijke bijdrage voor de soepkeuken, en donaties maken het mogelijk dat organisaties als Artsen zonder Grenzen kunnen blijven werken.

Het beeld van het kleine doosje blijft Van Gelder achtervolgen, maar herinnert haar juist aan de reden van haar werk: laten zien dat mensen ver weg evenveel liefhebben, hopen en rouwen als wij, en zo de emotionele afstand tussen plaatsen als Chuil, Khartoem en Nederland proberen te verkleinen.