Sneller rijden? Zonder seinen? Innovatie op het spoor start in Friesland, maanden geen trein op lijn Leeuwarden-Harlingen in 2028

In dit artikel:

In Friesland is het proeftraject voor een Nederlands spoor zonder traditionele seinen van start gegaan: de lijn Leeuwarden–Harlingen Haven. ProRail vervangt in de komende jaren het verouderde ATB-systeem door het Europese ERTMS, een digitaal beveiligings-, besturings- en communicatiesysteem waarmee treinen veiliger en veel dichter op elkaar kunnen rijden, sneller kunnen rijden en grensoverschrijdend verkeer eenvoudiger wordt.

De ingebruikname op het Friese traject begon deze week; ’s avonds rijden er tijdelijk geen treinen voor voorbereidende werkzaamheden. Verdere werkzaamheden zorgen later dit jaar en in 2027 opnieuw voor periodes met treinuitval, met vervangend busvervoer. De grootste ingreep komt in oktober 2028: dan is er naar verwachting drie tot vier maanden geen treinverkeer mogelijk tussen Leeuwarden en Harlingen Haven omdat er continu op het spoor getest wordt. Friesland en Zeeland fungeren als koplopers; de landelijke uitrol moet rond 2040 afgerond zijn.

Bij de start in Franeker waren ProRail, bouwbedrijf Strukton, vervoerder Arriva, projectleiders en provinciale vertegenwoordigers aanwezig. Strukton zet een robottrein in om werkzaamheden te versnellen. Arriva zegt al ruim tienduizend opleidingsuren in machinisten te hebben geïnvesteerd voor de overgang naar ERTMS. Staatssecretaris Annet Bertram benadrukte dat de proef belangrijk is voor de landelijke en Europese uitrol.

De keuze voor een compact traject als Leeuwarden–Harlingen is bewust: testen gaat hier gecontroleerd en overzichtelijk, in plaats van op drukke corridors zoals Amsterdam–Utrecht. De invoering brengt hinder mee voor reizigers op korte en middellange termijn, maar moet op langere termijn meer capaciteit, hogere snelheid en betere internationale interoperabiliteit opleveren.