Smaakvolle ingrediënten uit gekraakte botten. En dat gaat verder dan bouillon

In dit artikel:

Het Groningse innovatieprogramma Fascinating wil de regio vooraan zetten in een duurzame, circulaire toekomst voor voedsel en landbouw. Het programma — geïnitieerd met steun van het Nationaal Programma Groningen en de provincie — brengt bedrijven, kennisinstellingen en boeren bij elkaar voor korte, resultaatgerichte projecten (meestal 1,5–2 jaar) gericht op vier thema’s: gezonde voeding, duurzame teelt van nutritionele gewassen, energie-efficiënte verwerking en het benutten van reststromen.

Fascinating faciliteert niet alleen financiering maar treedt vaak op als projectmanager: het helpt bij subsidieaanvragen, stelt projectplannen op, organiseert kick-offs en bewaakt voortgang en rapportage. Doel is niet theoretisch onderzoek, maar concrete, verkoopbare producten of processen. Voorbeelden uit de afgelopen jaren lopen uiteen van een nieuwe vegan bitterbal tot het gebruik van AI om aardappelziekten vroeg te detecteren. Ook kleinere mkb’ers en boeren worden expliciet uitgenodigd mee te doen; voor hen wil Fascinating praktisch bruikbare innovaties realiseren die economisch renderen.

Een concreet succesvoorbeeld is SoniBone: een samenwerking tussen drie Groningse bedrijven — Ten Kate Vetten, HVE Production Technologies en Kleinstesoepfabriek — die de hele keten vormen van kippenbot tot smaakversterker. Zij gebruiken ultrasone extractietechnologie om collageen uit gekraakte kippenbotten te winnen en zo een gezondere, minder zoute smaakversterker te maken als alternatief voor traditionele bouillonblokjes. Ultrasound werkt via cavitatie — kleine gasbelletjes imploderen en bevorderen massatransport — maar de uitdaging lag in het homogeen toepasbaar maken van die techniek op industriële schaal. Zoals programmadirecteur Peter de Jong benadrukt: “Schaalbaarheid is het belangrijkste aspect.”

Dankzij onderzoek binnen Fascinating kon SoniBone onder meer temperatuurregimes testen om energiegebruik te verminderen. Waar traditioneel extractie zo’n 72 uur duurde, lukt dat nu in ongeveer 16,5 uur, wat de proceskosten flink verlaagt en productie realistisch maakt. De volgende stap is naar verwachting het opstarten van een productielijn en het vormgeven van een volwaardige keten. Daarbij ondersteunt Fascinating ook bij het vinden van partners in die keten; maar het programma is geen vrijblijvende geldpot — deelnemers moeten zelf ook middelen inleggen, in geld, mankracht of materiaal.

De SoniBone-case illustreert het brede perspectief van Fascinating: soms is innovatie hightech (AI, nieuwe eiwitbronnen zoals algen), soms is het het efficiënter inzetten van eeuwenoude grondstoffen door slimme toepassingen. Het programma zet in op snelle, praktische resultaten die zowel duurzaamheid als economische activiteit in Groningen bevorderen, en wil hiermee als voorbeeld fungeren voor de rest van Nederland.