Sloveense kiezer geeft Europa hoop | opinie

In dit artikel:

Bij de eerste Europese top van kersvers premier Rob Jetten vorige week in Brussel maakte hij kennis met de Sloveense minister-president Robert Golob. Jetten benadrukte op sociale media de nauwe band tussen Nederland en Slovenië en hun gedeelde aandacht voor rechtsstaat en de energietransitie; Golob en zijn partij Svoboda vallen, net als Jetten’s D66, in het linksliberale spectrum met sterke milieuprofilering.

Afgelopen zondag bleek Golob bij de Sloveense parlementsverkiezingen alsnog de grootste, tegen de verwachtingen in dat conservatief leider Janez Janša zou winnen. Toch leed Svoboda een flink verlies: van 41 naar 29 zetels. Samen met zijn kleine linkse coalitiepartners beschikken de regeringspartijen niet langer over een meerderheid in het 90 zetels tellende parlement. Golob zal nu moeten zoeken naar steun van één of meer centrumrechtse partijen om opnieuw een kabinet te vormen; zijn positie in het midden van het politieke veld vergroot de kans dat dat lukt.

Voor andere EU-leiders zou een hernieuwde Golob-regering een opluchting zijn: niemand zit te wachten op nog een eurosceptische dwarsligger naast de huidige tegenstanders in Tsjechië, Slowakije en vooral Hongarije. Op de Brusselse top blokkeerde Hongaarse premier Viktor Orbán zoals verwacht een EU-besluit over een 90 miljard euro-lening aan Oekraïne, en eist eerst herstel van de Russische olielevering via een pijpleiding naar Hongarije. Die harde lijn heeft ook een binnenlandse component: Orbán probeert zo zijn kansen te verbeteren voor de parlementsverkiezingen van volgende maand, waarin hij concurreert met de pro-Europese Peter Magyar.

De recente Sloveense uitslag biedt de pro-Europese stroming hoop temidden van een breder Europees kiesklimaat waarin de keuze tussen samenwerking binnen de EU of bondgenootschappen buiten de Unie nog altijd centraal staat. (Roeland Sprey)