'Silent Friend'; een stille vriend die je kijk op de natuur doet kantelen
In dit artikel:
Op de campus van de universiteit van Marburg staat een imposante ginkgoboom die in Ildikó Enyedi’s film 16:28 drie tijdlagen met elkaar verbindt en zo generaties studenten en docenten stilletjes aan elkaar koppelt. De film bestaat uit drie episodes: 1908, 1972 en het recente coronatijdperk, telkens rond diezelfde boom als stille protagonist.
In 1908 zien we Grete (Luna Wedler), de eerste vrouw die wordt toegelaten tot de universiteit. Ze worstelt in een door mannen gedomineerde academische wereld, vindt troost onder de ginkgo en ontwikkelt een passie voor fotografie waarmee ze planten bestudeert en hun eigen ‘leven’ probeert te vangen. Het tweede hoofdstuk speelt in 1972: student Hannes (Enzo Brumm) raakt gefascineerd door medestudente Gundula en haar experiment met een geranium; zij wil weten of planten onze aanwezigheid merken en koppelt een monitor aan de plant die continu reageert op omgeving en zorg. Het slot verplaatst zich naar de coronajaren, waarin de van Hongkong gekomen neurowetenschapper Tony Wong (Tony Leung) onder lockdown onderzoekt of zijn methoden om babyhersenen te meten ook toepasbaar zijn op de machtige ginkgo — en of planten mogelijk iets als gevoelens bezitten.
De film vraagt geduld; het tempo is typisch arthouse en 147 minuten duren even voordat alles samenvalt. Stilistisch blinkt Enyedi uit: fraaie close-ups van ontkiemende zaden, kleurrijke, gesimuleerde ‘hersengolven’ en een visueel indrukwekkende scène met in witte gewaden gehulde danseressen onder de boom. Dramatisch werkt vooral het eerste hoofdstuk het best en bevat de sterkste vertolkingen. Thema’s die 16:28 aansnijdt zijn onder meer de verhouding mens–natuur, communicatie voorbij grenzen, de strijd voor vrouwenemancipatie en een pleidooi voor wetenschap in tijden van bezuiniging.
Als kijkervaring verandert de film je blik: de natuur krijgt een extra dimensie, en dagelijkse wandelingen ogen voortaan anders. Silent Friend (Nederlandse vertoning onder de titel 16:28) kreeg in de recensie vier sterren en is onder meer te zien in Slieker Film, Leeuwarden.