Sido Martens pijnlijk eerlijk maar diffuus in boek, welluidend en avontuurlijk op cd
In dit artikel:
Sido Martens, de bijna 77‑jarige singer-songwriter uit Leeuwarden die al decennialang schijnbaar ondanks herhaalde afscheidsceremonies muziek blijft uitbrengen, verschijnt nu ook weer als prozaschrijver. Recent leverde hij het zelfuitgegeven De Kwijnvogel af — door hem omschreven als een boek vol autobiografische fictie en samengesteld met wat hij zijn eigen versie van AI noemt: “Associatieve Impulsen”. Tegelijk verscheen een nieuwe cd, getiteld H.O.E.R.A., waarin Martens muzikaal blijft doen waar hij bekend om staat.
Het boek is merkwaardig en gefragmenteerd: sterk persoonlijke materiaal ligt versplinterd tussen talloze associative omwegen. De titelvogel is een zelfverzonnen, grotesk wezen en vormt samen met twee andere figuren (Basje en ‘hij’) drievoudige verschijningsvormen van de verteller — een relatie tussen die drie blijft onduidelijk en onuitgewerkt. Tussen de vrije associaties en stilistische afwijkingen schuilt een autobiografische kern die pijnlijk openhartig is: een problematische jeugd in een disfunctioneel gezin, een vader met Indië‑ en verzetsverleden, een afwezige moeder en geheimen rond afstamming. Ook voorkomende scènes rond seksualiteit en seksueel grensoverschrijdend gedrag zijn expliciet en confronterend.
De losse structuur en het gebrek aan redactionele bijsturing werken tegen het boek: veel passages vragen van de lezer grondig graven om de beoogde romanvorm te kunnen ontwaren. Martens heeft het boek zelf uitgegeven met weinig externe inmenging, wat zijn zelfstandige werkwijze accentueert maar op papier minder goed uitpakt dan op plaat.
Op muzikaal vlak heeft Martens nog steeds de betere kaarten. H.O.E.R.A. wordt gepresenteerd als een verzorgde, compromisloze plaat met eigenzinnige keuzes; zijn associatieve teksten blijken op muziek juist effectief. Wie Martens kent van zijn tijd bij folkband Fungus en van zijn langjarige, soms marginale maar consistente muzikantschap, zal dit patroon herkennen: als uitvoerend artiest blijft hij sterker dan als prozaschrijver. Deze keer wint Sido Martens de muzikant het duidelijk van Sido Martens de schrijver.