Schrijver fileert schrijver in theatervoorstelling Havank in Leeuwarden | recensie ★★★★☆

In dit artikel:

In Leeuwarden ging in Theater De Bres een nieuwe theatervoorstelling over de detectiveschrijver Hans van der Kallen — beter bekend als Havank — in première; recensent zag de voorstelling op 27 maart. Tekst en een van de spelers zijn van Sietse de Vries, die in het stuk tevens de rol van een hedendaagse schrijver op zich neemt die kritisch kijkt naar de populaire auteur. Frank de Wilt vertolkt Havank zelf; verder spelen Janneke Bijlsma en Erik Baas. Regie is van Maaike van der Geest; productie door Ritsko van Vliet en Theo van der Geest. Het stuk kreeg vier van de vijf sterren.

Havank was in z’n tijd een enorm succes: ruim tien miljoen verkochte boeken en zelfs straten, bruggen en een wijk dragen zijn naam. Toch zijn die romans nu lastig leesbaar: ze komen oubollig en gedateerd over, en de humor werkt niet meer. De Vries — die eerder al in 1989 in Leeuwarden een ander stuk over Havank maakte — laat dat onomwonden zien en zet zichzelf als tegenstem in het stuk, wat de voorstelling deels tot een writer-versus-writer confrontatie maakt.

Theatrale keuze en spel geven veel kleur aan de voorstelling. Met een postmoderne, meta-theatrale opzet wisselen korte, treffende scènes elkaar af, waardoor de uiteenlopende trekken van Havank zichtbaar worden: de bohemien en kroegtijger, de flamboyante geldgast, maar ook de egocentrische en jaloerse man die geen duurzame relatie behoudt en eindigde met schulden (hij overleed na een inzinking in hotel Amicitia in 1964). De Wilt overtuigt als charmante en wisselvallige Havank; Bijlsma en De Vries schakelen soepel tussen rollen; Baas is de betrouwbare hoteluitbater.

Wat minder goed uit de verf komt is de koppeling tussen de kleurrijke persoonlijkheid en het relatief oppervlakkige literaire oeuvre: Havank als mens blijft op afstand. De kritische benadering van De Vries verklaart die afstand, maar maakt het ook moeilijker om sympathie te voelen voor een succesvolle maar niet erkende schrijver. De voorstelling draait nog in De Bres (onder meer 28/3, 29/3 matinee en begin april).