Schrijver Eppie Dam (73) uit Sloten overleden aan de gevolgen van huntington. 'De maat dy't noait fuortgie'

In dit artikel:

Schrijver, dichter en vertaler Eppie Dam (73) is vrijdagochtend in zijn huis in Sloten overleden, zo meldt het Friesch Dagblad. Het overlijden vond plaats om 09:15 uur — hetzelfde tijdstip als zijn geboorte in maart 1953. Dam leed sinds 2010 aan de erfelijke en ongeneeslijke ziekte van Huntington; op zijn eigen verzoek heeft de huisarts zijn lijdensweg beëindigd. Twee dagen eerder had hij zijn dood al aangekondigd in een laatste ingezonden bijdrage aan de Leeuwarder Courant, waarin hij op zijn kenmerkende, lichte manier terugkeek op zijn tijd als onderwijzer in Balk en zijn begrafenisplaats op natuurbegraafplaats Bremer Wildernis aan gaf.

Dam was een opvallende en geliefde figuur in de Friese literatuur- en muziekwereld: herkenbaar aan zijn zwarte Manchesterjasje, onverminderd productief als dichter, prozaïst, kinderboekenschrijver, vertaler en auteur van liturgische en cantate-teksten. Zijn werk was veelzijdig en raakte zowel kerkelijke kringen als een breder publiek. In 2017 kreeg hij de Gysbert Japicxpriis, de belangrijkste Friese literaire prijs, voor de bundel Fallend ljocht — poëzie waarin hij zowel zijn ziekte als het verval van de kerk thematiseerd en die door de jury werd gewaardeerd om haar urgentie.

Zijn literaire loopbaan begon in 1978 met debuten in zowel poëzie (Mei de jierren) als proza (Strie oerdwers). Hij werkte vaak samen met partner en illustrator Lienke Boot; ook zijn dochter Ankemarije illustreerde een kinderboek van hem. In 2022 zette Dam zich met componist Gerben van der Veen — die in maart plotseling overleed — in voor de Fryske Passy In frjemdling yn Jeruzalem, een muzikale bewerking die het paasverhaal verder laat doorlopen dan de kruisiging en vrouwen nadrukkelijk een rol geeft. De academie van Franeker wijdde in het najaar van 2024 meerdere culturele evenementen aan zijn werk tijdens de Eppie Dam Dagen.

Persoonlijk was Dam een boerenzoon uit Kollumerpomp met een moeilijke jeugd; dat verleden verwerkt hij onomwonden in latere bundels zoals Pompster psalmen (2023). Ondanks de progressieve aftakeling door Huntington bleef hij schrijven en hanteerde hij humor als tegenwicht tegen zwaarte. Toen praten moeilijker werd, communiceerde hij via de computer en onderhield hij interviews per e‑mail met kleurrijke, stapsgewijze correspondenties met redacties; hij sloot die vaak af met hartelijke groeten uit Sleat.

Buiten het schrijven was Dam voetballiefhebber, natuurliefhebber, snookerspecialist, vader en opa. Zijn dood wordt in Friesland gezien als een groot verlies voor de regionale cultuur; collega’s en vrienden prezen hem als een dichter met verantwoordelijkheidsgevoel en bevrijdende blik.