Schaatsen bij plus 17 in maart is alleen leuk als we winnen | column Johann Mast

In dit artikel:

Alweer geen ganzen in V-formatie boven Friesland en alweer geen Elfstedentocht: dat is de teneur van deze persoonlijke beschouwing. De schrijver ervaart elk jaar in maart een soort naborreling van teleurstelling sinds de laatste officiële tocht in 1997. Een herinnering vormt het beeld van Eeuwe de Vries uit Aldtsjerk — molenaar en boer die in 1963 de tocht uitreed — die destijds geagiteerd geloofde dat ganzen uit het noorden in een V teken van vorst waren. In december 2018 vloog zo’n troep over en Eeuwe voorspelde hoopvol een nieuwe Alvestêdetocht; sindsdien zijn er echter nog jaren verstreken zonder blijvende schaatskou.

De columnist tekent een bredere verandering: winters leveren hooguit sporadisch een laagje sneeuw op en schaatsplezier verschuift vaak naar overdekte banen of naar warme lentedagen waarop terrassen al volstromen. Dat contrast wekt ergernis — schaatsen in maart bij zomerse temperaturen voelt voor hem inconsequent, tenzij er een overwinning tegenover staat.

Een persoonlijk voorbeeld uit het verleden illustreert die vervreemding: een goede twintig‑ tot vijfentwintig jaar geleden zat hij in Salt Lake City voor het WK afstanden, in lentezon en zonder veel Friese succes; de illusie van winterse beleving brak. Tegelijk erkent hij het recente goede optreden van Friese schaatssters op het WK sprint en van Jenning: knappe prestaties, maar wel graag volgend jaar weer in februari, zodat het seizoen in de koude maanden gevormd wordt en niet in late lentedagen.

De onderliggende zorg is klimaatgevoelig: het verdwijnen van betrouwbare vorstperiodes maakt traditionele ijsmanifestaties als de Elfstedentocht steeds onwaarschijnlijker. Ondanks de chagrijn sluit de brief af met aanmoediging: geniet van het schaatsplezier dat er wél is en steun de rijders — Hup Antoinette, hup Marijke — in de hoop dat sportieve successen het gemis iets verzachten.