Rivella gemorst op stembiljetten, een brandalarm en boze kiezer die biljet verscheurde. Dit is was óók de stembusgang

In dit artikel:

Woensdag verliep de gemeenteraadsstemming in Friesland grotendeels zonder problemen, maar in de proces‑verbalen van gemeenten staan diverse incidenten en klachten beschreven die de gang van zaken verstoorden.

In schouwburg De Lawei in Drachten ging om 18.29 uur het brandalarm af; het stembureau verliet het pand kort (circa één minuut), bussen werden afgesloten en het stemmen kon zonder verdere gevolgen doorgaan. Totaal stemden 301.271 Friezen, maar op meerdere plekken gingen stemmen of procedurele handelingen mis door onduidelijkheid over regels en menselijke fouten.

Veel verloren stemmen hadden te maken met volmacht: kiezers hadden niet het verplichte identiteitsbewijs van de machtigende persoon bij zich, of probeerden namens iemand te stemmen terwijl die al elders had gestemd. In één Drachtster stembureau scheurde een gefrustreerde volmachtsdrager een biljet kapot. Bij het tellen werd op een andere plek een ontbrekende handtekening op een volmachtskaart aangetroffen. Op het gemeentehuis van Weststellingwerf noteerde een stembureaulid dat er een stem was uitgebracht “in strijd met de Kieswet”; omdat stemmen anoniem zijn, kon die fout niet meer worden hersteld.

Ook kwamen administratieve fouten voor: in Ooststellingwerf stond kandidaat Willem Schaaij per abuis als vrouw genoemd op de kieslijst, wat verwarring veroorzaakte bij enkele kiezers. De ChristenUnie behaalde uiteindelijk een zetel; lijsttrekker Berend Leistra kreeg 458 stemmen, Schaaij als nummer 2 91 en de hoogst genoteerde vrouw Jannie Boonstra 51. Tijdens het tellen in Drachten werd een glas Rivella over stembiljetten van lijsten 2 en 4 gemorst, maar de stemmen konden alsnog worden geteld.

Er waren meerdere klachten over verkiezingsreclame dichtbij stemlokalen: aangebrachte teksten bij een stembureau in Drachten, posters en borden in Ureterp en Skingen, en pro‑Israëlische folders bij de ingang van stembureau 49 in Leeuwarden die door een stembureaulid uit het zicht werden gelegd. De regels verschillen per gemeente; reclame binnen stembureaus is doorgaans verboden.

Traditioneel waren de meeste opmerkingen gericht op bereikbaarheid en veiligheid: onvoldoende verlichting rond de Adventkerk in Leeuwarden, slechte toegankelijkheid voor mindervaliden (steile hellingen, losse tegels), en wegwerkzaamheden bij de Bethelkerk die later met rijplaten werden aangepakt. In Drachten werd herhaaldelijk geklaagd over een slecht bereikbaar stembureau aan de Splitting — volgens een kiezer was de “kiesdrempel letterlijk te hoog.”