Rijkswaterstaat 'verdrinkt' in lozingen op zee en Wad: controle vergunningen loopt fors achter

In dit artikel:

In Friesland mogen vanaf elf locaties stoffen in de Waddenzee geloosd worden, maar het toezicht op die en andere lozingen door Rijkswaterstaat schiet ernstig tekort, stelt de Algemene Rekenkamer. De Rekenkamer onderzocht recent het landelijke toezicht omdat de chemische kwaliteit van Nederlands oppervlaktewater al jaren onder de maat is en Europa eist dat de toestand in 2027 op orde is — een doel dat Nederland waarschijnlijk niet haalt.

Nationaal zijn er 727 lozingsvergunningen voor rijkswateren (zoals Noordzee, Waddenzee en IJsselmeer). Rijkswaterstaat zou elke vergunning uiterlijk om de acht jaar moeten herzien, maar de controles lopen ver achter. Van 211 prioritaire, grote vervuilers waren er in september 2025 slechts 175 opnieuw beoordeeld; drie maanden later waren dat er 180. Van de overige 516 reguliere vergunninghouders waren er in januari nog maar 136 gecontroleerd. Bij een kwart van de herbeoordeelde vergunningen bleek aanpassing nodig, bijvoorbeeld omdat nieuw beschikbare technieken lozingen kunnen verminderen.

In de Waddenzee zijn onder meer te hoge concentraties kwik, PFOS en PAK’s vastgesteld; niet alle vervuiling is strikt Nederlands van herkomst (ook aanvoer via rivieren en buurlanden speelt mee). De Rekenkamer waarschuwt dat Rijkswaterstaat bijna de helft van de vergunningen niet eens kan zeggen wanneer die voor het laatst zijn nagekeken, vanwege het ontbreken van een centraal registratiesysteem. De minister erkent de problemen en wijst op een tekort aan deskundigen. Rijkswaterstaat gaat extra experts werven en invoering van een uniform systeem; de dienst streeft ernaar de 211 grote bedrijven uiterlijk eind 2027 te controleren, de rest niet eerder dan eind 2033. De Rekenkamer vindt dat het toezicht versneld moet verbeteren om verdere verslechtering van het watermilieu te voorkomen.