Riet (93) ziet unieke oorlogsbeelden van haar vader in Schouwburg De Lawei in Drachten. 'Ik werd opgehaald in een prachtige auto'
In dit artikel:
De 93‑jarige Riet Renkema‑Hamer stond zaterdag in de schijnwerpers nadat in Schouwburg De Lawei in Drachten bijzondere oorlogsbeelden van haar vader werden vertoond. In een metalen doos ontdekte Riet films die verzetsman Hendrik Johannes Bertus Hamer met een 8mm‑camera heimelijk maakte tijdens de Duitse aftocht vlak na de bevrijding. De beelden geven een zeldzaam, dichtbij gefilmd tijdsbeeld van Duitse soldaten die over de Burgemeester Wuiteweg in Drachten trekken, langs toenmalige tramsporen bij station Drachten‑Zuid — met groepen te voet, handkarren, rijdende paarden en af en toe rookpluimpjes en rokende militairen.
Hamer, die als verzetsman in de zolder van zijn eigen huis ondergedoken had gezeten, filmde ondanks een verbod op straatverkeer en fotograferen, omdat het militaire gezag en de Canadezen vreesden voor ongeregeldheden tijdens de terugtrekking van grote Duitse troepen. Syds Wiersma van het Fries Film & Audio Archief noemt de beelden exemplarisch voor hoe de Duitsers het land verlieten en stelt dat zulke lokale, dichtbij gefilmde opnamen zeldzaam en waardevol zijn voor het filmarchief.
Jarenlang lagen de films vergeten: na het overlijden van haar ouders dacht Riet dat de opnamen kwijt waren of overgedragen. Bij een latere opruiming dook de metalen doos weer op, niet met preken zoals zij had verwacht maar met authentieke oorlogsbeelden. Stichting Smelne’s Erfskip nam de opnamen in beheer; voorzitter Roelof Hazelhoff en Wiersma benadrukken de historische betekenis. De vertoning trok veel belangstelling — ook een volgende voorstelling was uitverkocht — en Riet, die na eerdere mediacontacten terughoudend stond tegenover publiciteit, vond de respons overweldigend en de films indrukwekkend.
Kortom: een onverwachte vondst van familiefilm leverde een zeldzaam, lokaal ooggetuigenverslag van de Duitse aftocht op en versterkt het regionale beeldarchief van de bevrijdingsperiode.