Richard Osinga's 'Bunker': In een wereld van algoritmes kan menselijkheid een keerpunt zijn

In dit artikel:

Richard Osinga schetst in Bunker een dystopische wereld waarin algoritmes beslissen wie mag overleven. De roman speelt zich grotendeels af in een ondergrondse stad in de Kazachse woestijn, gebouwd door Nadir — een briljante vluchteling uit Oeganda die via Canada en Silicon Valley een plan ontwikkelt om bij een mogelijke ineenstorting van de beschaving een nieuwe cultuur op te bouwen. Bewoners worden geselecteerd door kunstmatige intelligentie; onder hen zijn de meerbijfiguur Surinda en de centrale personages Cindy (juriste) en Jonas (architect).

Doorlopend echoot een mythisch verhaal over een stier, symbool voor vier deugden — soberheid, puurheid, medeleven en waarheid — waarvan er één voor één verloren gaan. De parabel reflecteert de kernvraag van het boek: wat blijft er over van menselijkheid en waarheid in een tijdperk dat door technologie wordt gedomineerd? Nadir volgt een strikte, strategische lijn: de poort van de Bunker sluit voor mogelijk tien jaar en openbreken is geen optie, ook als zijn moeder Inaya, die niet door het algoritme is geselecteerd, ziek wordt buiten de stad.

Cindy en Jonas besluiten menselijker te handelen dan het systeem voorschrijft en ondernemen een riskante poging om Inaya te helpen, wat leidt tot een spannende vlucht en tot het herstel van wat eerder verloren leek. Osinga gebruikt actuele thema’s — algoritmische selectie, morele onzekerheid en het verlangen naar waarheid — om een huiveringwekkend en herkenbaar toekomstbeeld te schetsen. Titel: Bunker. Auteur: Richard Osinga. Uitgever: Wereldbibliotheek. Prijs: €24,99.