Rabobank zet als eerste bijl in aflossingsvrije hypotheek, populaire leenvorm kent 'te veel risico's voor banken'
In dit artikel:
Rabobank beperkt vanaf 11 mei de mogelijkheid om aflossingsvrij te lenen: nieuwe hypotheken, herfinancieringen en verhogingen mogen nog maximaal 30 procent van de woningwaarde aflossingsvrij zijn, met een bovengrens van 150.000 euro. De maatregel geldt voor Rabobank en dochter Obvion en volgt na intensieve gesprekken met De Nederlandsche Bank (DNB).
Aflossingsvrije hypotheken — waarbij alleen rente wordt betaald en de schuld aan het einde van de looptijd nog resteert — waren al in 2013 aan banden gelegd: toen werd het maximale aflossingsvrije aandeel voor nieuwe leningen teruggebracht naar 50 procent en verviel de renteaftrek voor nieuwe gevallen. Rabobank kiest er nu voor die grens verder te verlagen naar 30 procent.
DNB heeft banken verzocht het volume aflossingsvrije schulden terug te dringen omdat deze producten specifieke risico’s met zich meebrengen. Belangrijke zorgen zijn concentratierisico’s in hypotheekportefeuilles, het feit dat terugbetaling vaak voornamelijk van de woningwaarde afhangt (waardedalingen kunnen leiden tot verliezen) en de lange periode voordat de schuld wordt afgelost. DNB wijst ook op kwetsbaarheden bij inkomensverlies, stijgende rente of een mogelijke afbouw van de hypotheekrenteaftrek. Hoewel DNB geen acute dreiging ziet, vindt het Europese toezicht (SSM) dat het risicobeheer rond dit product verbeterd moet worden.
Cijfers: het aandeel aflossingsvrije hypotheken in portefeuilles is gedaald naar ongeveer 46 procent (tegen een piek van circa 75 procent). Onder starters is het product weinig verbreid; bij klanten onder 35 jaar is ongeveer 3 procent van het verstrekte hypotheekvolume aflossingsvrij, zodat jonge huishoudens relatief weinig hinder van de aanscherping ondervinden.
Rabobank benadrukt dat aflossingsvrij lenen nog steeds nuttig kan zijn om betaalbaarheid te ondersteunen, maar vindt aangescherpt beleid noodzakelijk. Voor uitzonderlijke omstandigheden, zoals echtscheiding of het einde van een looptijd, blijven er andere oplossingen mogelijk. Eerder signaleerden ook Europese instellingen, waaronder de ECB, plannen om de rol van aflossingsvrije hypotheken in Nederland verder terug te dringen. DNB verwacht dat de effecten van de nieuwe maatregelen op de woningmarkt beperkt zullen zijn.