Raad voor de leefomgeving: 'Nationale strategie nodig tegen drinkwatertekorten'
In dit artikel:
De Raad voor de leefomgeving (Rli) waarschuwt in het donderdag verschenen advies Zorg voor water dat het Nederlandse drinkwatersysteem op de huidige voet niet houdbaar is: tegen het einde van deze eeuw is voldoende, schoon en betaalbaar drinkwater niet meer vanzelfsprekend. Oorzaken zijn klimaatverandering, vervuiling van waterbronnen, bevolkingsgroei en economische ontwikkelingen die de watervraag verhogen.
De Raad wijst bestuurlijke versnippering aan als een belangrijk knelpunt: Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen hebben elk zeggenschap over delen van het systeem, waardoor drinkwaterbedrijven vaak de strijd om grond en grondwater verliezen aan woningbouw en landbouw. Rli pleit voor een nationale strategie met het Rijk als strenge bewaker; ook zou het Rijk moeten deelnemen in drinkwaterbedrijven om naleving van afspraken af te dwingen.
Een betere regionaal- nationale afstemming is nodig, onder meer voor uitwisseling van water tussen waterrijke en droge delen van het land. De Raad wil vooral grotere natuurlijke waterbuffers en verbindende watersystemen, zodat eindeloze aanleg van leidingen minder noodzakelijk is. “Dan hoef je minder pleisters te plakken,” zegt Rli-voorzitter Jan Jacob van Dijk over het belang van natuurlijke oplossingen; commissievoorzitter Erik Verhoef noemt Friesland als logische kandidaat om bij te dragen aan voorraden.
Praktische knelpunten zoals gebrek aan grond bij waterschappen kunnen volgens de Raad met grondbanken of afspraken met boeren en terreinbeheerders worden aangepakt. Om de vraag te temperen raadt de Rli een variabel tarief aan: een basishoeveelheid tegen regulier tarief en een hoger ‘luxe’-tarief voor extra verbruik, zowel om te besparen als uit rechtvaardigheid.
Kortom: een nationale, afdwingbare strategie die lokaal eigenaarschap zoveel mogelijk respecteert, gecombineerd met grotere natuurlijke buffers en gerichte prikkels voor zuinig gebruik, is volgens de Raad noodzakelijk om toekomstig drinkwater veilig te stellen.