PvdA en GroenLinks likken de wonden in Leeuwarden. 'Waarom konden we de komst van het nieuwe stadion niet verzilveren?'
In dit artikel:
PvdA en GroenLinks leden in Fryslân worstelen met een duidelijke nederlaag bij de gemeenteraadsverkiezingen. Tijdens een gezamenlijke ledenbijeenkomst in bedrijvencentrum De Fabriek in Leeuwarden klonk teleurstelling: hoewel de gecombineerde fractie in Leeuwarden nog de grootste bleef, zakte het aantal zetels van vijftien (bij de vorige verkiezingen) naar negen en verloren beide partijen ongeveer een derde van hun stemmen ten opzichte van 2022. Provinciaal liep het nog zwaarder: samen gingen er zo’n twintig zetels verloren.
De bijeenkomst, waar eerder in september nog vol enthousiasme een campagne met Frans Timmermans plaatsvond, had nu veel leegte — rond de vijftig aanwezigen. Kamerlid Habtamu de Hoop en lokale bestuurders gaven aan dat de klap groot is en dat er snel duidelijkheid moet komen over oorzaken en aanpak. In Heerenveen halveerde het zetelaantal; beide partijen hielden daar samen nog vijf zetels over.
Leden noemen meerdere verklaringen. Een veelgehoorde oorzaak is de fusie tussen PvdA en GroenLinks: oudere traditionele kiezers voelen zich soms niet meer aangesproken en trekken weg naar afsplitsingen of nieuwe linkse partijen. Ook imago speelt mee; sommige kiezers bestempelen de samenwerking als een ontmoetingspunt van een ‘groene elite’, een frame dat volgens aanwezigen door rechtser wordende media en politieke tegenstanders snel wordt verspreid en versterkt. Daarnaast wint rechts-populistische jongerenaanhang terrein: korte socialmediavideo’s en aansprekende lijsttrekkers zorgen dat veel jonge stemmen naar partijen als Forum voor Democratie gaan — in Leeuwarden veroverde FvD drie zetels.
Op lokaal vlak blijkt het moeilijker geworden om behaalde resultaten zichtbaar te maken. Voorbeelden zoals de totstandkoming van het nieuwe Cambuurstadion, waarin PvdA-wethouders een rol speelden, worden door veel inwoners niet gekoppeld aan de partijen zelf; namen en verantwoordelijkheden blijven vaak onbekend. Dat leidde tot oproepen om het imago en de communicatie scherper te bekijken.
Er waren voorstellen om een onafhankelijke commissie in te stellen die het verlies onderzoekt, maar dat voorstel haalde geen meerderheid; sommige aanwezigen wezen op de stapeling van eerdere evaluaties en pleitten voor meer praktische vervolgstappen. De Hoop kondigde aan de provincie in te trekken om in gesprek te gaan met kiezers die zijn afgehaakt en om te laten zien dat de gecombineerde partij ook lokaal en breed aanspreekt — van jong tot oud en van praktisch tot theoretisch opgeleiden. Leden benadrukken dat het nu vooral gaat om herstel van vertrouwen, het aanscherpen van strategie tegen rechtse boodschappen en het vinden van manieren om jongeren beter bij de democratie te betrekken.