'Provincie moet zich inzetten voor een schone, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving'

woensdag, 18 februari 2026 (19:00) - Friesch Dagblad

In dit artikel:

Japke Weij van Platform Pesticidenvrij Friesland overhandigde woensdag in het provinciehuis in Leeuwarden een zes pagina’s tellend manifest aan Friese Statenleden en de commissaris van de Koning. Met het Manifest voor een Schone en Gezonde Leefomgeving in Fryslân vraagt zij de provincie tot strengere maatregelen tegen het grootschalig gebruik van pesticiden om mens, dier en natuur beter te beschermen.

Weij schetst een zorgwekkend beeld: de graslandvlinder (zoals de argusvlinder) is een indicatiesoort voor biodiversiteit en is sinds 1992 sterk achteruitgegaan—gegevens van de Vlinderstichting laten een daling van meer dan 98 procent zien. Volgens haar leidt het brede gebruik van bestrijdingsmiddelen tot massale schade aan insecten, vogels en andere organismen en draagt het bij aan vervuiling van onder meer Nederlands oppervlaktewater. Ook wijst ze op mogelijke risico’s voor de menselijke gezondheid, zoals verbanden met kanker, ontwikkelingsstoornissen en neurodegeneratieve ziekten, en benadrukt ze dat kwetsbare groepen en toekomstige generaties het hardst getroffen worden.

Het manifest bevat acht concrete aanbevelingen: onder andere meer controles op onjuist gebruik, strengere regels voor landbouw in Natura 2000-gebieden, kritischere toetsing van onderzoeksonafhankelijkheid bij middelen als glyfosaat, en het verplicht meenemen van gezondheidseffecten in omgevingsplannen van gemeenten waar mogelijk. Weij benadrukt dat het initiatief niet tegen boeren is; ze pleit voor haalbare, veilig getoetste alternatieven en voor onafhankelijk onderzoek waarin omwonenden en wetenschappers worden betrokken.

Het manifest krijgt steun van onder meer de Bijenstichting, de Parkinson Vereniging, It Fryske Gea en Greenpeace. Bij de overhandiging waren ook leden van Platform Pesticidenvrij Friesland en Grootouders voor het Klimaat aanwezig; Weij opende het moment met een gedicht over de graslandvlinder als symbool voor herstel.