Provinciale Staten, pak deze kans: investeer in lezen en schrijven. Voor de inwoners van Fryslân | opinie

In dit artikel:

In Fryslân ligt een politiek knelpunt rondom laaggeletterdheid en basisvaardigheden: Provinciale Staten gaven vorig jaar bijna eensgezind opdracht voor een stevige aanpak. Gedeputeerde Staten vertaalden die opdracht in de huidige kadernota met een concreet, meerjarig investeringsvoorstel. Toch dreigt het plan te stranden tijdens de besluitvorming in PS: tegenstanders voeren aan dat de maatregel onvoldoende is onderbouwd of vrezen dat andere prioriteiten erdoorheen worden gedrukt.

De aanleiding is nijpend: ongeveer 1 op de 5 volwassenen in de provincie heeft moeite met lezen en schrijven, en 1 op de 3 jongeren verlaat de middelbare school zonder voldoende leesvaardigheid. Die problemen vertalen zich in praktische belemmeringen (bijvoorbeeld briefverkeer met de gemeente, hulp bij huiswerk), mindere arbeidsparticipatie en vrijwilligersbetrokkenheid, lager vertrouwen in overheid, en nadelige effecten op lichamelijke en geestelijke gezondheid. Voor de provincie betekent dit zowel gemiste kansen voor inwoners als hogere maatschappelijke kosten in zorg en uitkeringen.

Wat deze zaak bijzonder maakt, stelt Rixt Heegsma (directeur-bestuurder van Bibliotheken Mar en Fean namens de Friese bibliotheken), is dat er zelden tegelijk een duidelijke politieke opdracht, een uitgewerkt voorstel van het college en realistische kans op structurele impact samenkomen. Haar oproep aan de Staten is dan ook om de principes en de lange termijnbelangen van inwoners voorrang te geven: geef het college de opdracht het plan verder uit te werken, te onderbouwen en te begroten. Heegsma waarschuwt voor uitstel: elk jaar wachten betekent opnieuw gemiste kansen voor Friese inwoners.