Prijs staat prik tegen gordelroos in de weg | opinie

In dit artikel:

In Nederland is verbazing ontstaan omdat de gordelroosvaccinatie slechts beschikbaar wordt voor mensen die in 2027 zestig jaar worden, terwijl veel ouderen geen toegang krijgen. De keuze is niet louter politiek; het kabinet volgt een RIVM-advies, economische berekeningen en de randvoorwaarden van de Tweede Kamer. Vaccineren alleen van zestigjarigen kost ongeveer €50 miljoen per jaar; het ineens vaccinen van alle 60- tot en met 72-jarigen zou ruim €650 miljoen vergen.

De hoge prijs van het vaccin (Shingrix van GSK) ligt rond €350–€400 per gevaccineerde en vormt de hoofdreden voor de beperkte invoering. In tegenstelling tot griepvaccins, die jaarlijks goedkoop zijn (ongeveer €15), wordt voor gordelroos twee prikken geleverd met een veronderstelde langdurige werking; farmaceuten rekenen dat dit op langere termijn duur uitpakt. Er is weinig concurrentie: het alternatief Zostavax wordt als inferieur beschouwd, waardoor prijsdruk ontbreekt.

Zorgprofessionals waarschuwen dat Nederland achterloopt bij buurlanden als België, Duitsland en het VK. Dat is problematisch omdat gordelroos ernstige, vaak chronische zenuwpijn (postherpetische pijn) kan veroorzaken die moeilijk te behandelen is en jaren kan aanhouden. Preventie krijgt in Nederland weinig budget (ongeveer 3% van het zorgbudget), terwijl vaccinatie leed en kosten kan voorkomen.

Nieuw en veelgehoord in het debat is dat Shingrix mogelijk ook het risico op dementie bij een deel van de gevaccineerden vermindert; die aanwijzingen komen uit observationeel onderzoek. Definitief bewijs vereist biomarkerstudies en dubbelblinde klinische onderzoeken; mochten die positief uitvallen, verandert dat de waardeafweging rond het vaccin aanzienlijk. De bijdrage is van klinisch farmacoloog Koos Brouwers (Oranjewoud), die oproept tot heroverweging van prioriteiten en budgetten voor preventieve gezondheidszorg.