Politiek lawaai over stiltegebied is ketelmuziek

In dit artikel:

Provinciale Staten in Fryslân wil het aantal en de omvang van stiltegebieden terugbrengen. De achterliggende motivatie is praktisch: veel fracties vinden dat de huidige aanwijzingen te beperkend zijn voor recreatie, evenementen en bedrijvigheid en leiden tot onnodige regels en administratieve rompslomp.

Stiltegebieden zijn plekken waar veel lawaai makende activiteiten in principe niet zijn toegestaan. Het concept komt uit de Wet geluidhinder (1979) en provincies bepalen sinds decennia waar die zones liggen. In Fryslân is de situatie echter dubbelzinnig: het platteland is op veel plaatsen al relatief stil, en de provinciale omgevingsverordening staat op veel terreinen wél een breed scala aan geluid veroorzakende activiteiten toe. Daardoor is het niet vanzelfsprekend dat een aangewezen stiltegebied in praktijk écht stil is.

Belangrijk om te weten is dat, vrijwel zonder uitzondering (met Delleburen als uitzondering), de Friese stiltegebieden binnen Natura 2000-gebieden vallen. Die Europese beschermde natuurgebieden kennen al strikte beperkingen op verstoring om dieren en habitatwaarden te beschermen. Daardoor voegt het extra label ‘stiltegebied’ weinig praktische beperkingen toe: ook zonder dat bord blijven veel lawaai-producerende ontwikkelingen meestal vergunningplichtig of verboden.

Het schrappen van deze aanduidingen krijgt daarom vooral het karakter van symboolpolitiek: of je het predicaat nu weghaalt of handhaaft, voor de feitelijke bescherming van rust voor de natuur en vaak ook voor mensen verandert er weinig. Als stiltebeleid wezenlijk effect wil hebben, zouden stiltegebieden buiten Natura 2000 moeten worden aangewezen en zou de omgevingsverordening veel meer geluidsbronnen moeten uitsluiten, zodat natuurlijke stilte daadwerkelijk gegarandeerd wordt.

Tegelijk is de vraag of dat noodzakelijk is: wie in Fryslân rust zoekt, vindt die vaak zonder tussenkomst van de overheid. Voorstanders van beperking wijzen op de waarde van natuurlijke geluiden (vogelzang, ruisend water) voor gezondheid en ontspanning; tegenstanders benadrukken de hinder voor economische activiteiten en het bureaucratische gewicht van extra regels.