Poetins 'beste vriend' Xi bezorgt Rusland een hoop ellende: zo houdt hij Moskou in wurggreep
In dit artikel:
De nauwe relatie tussen Xi Jinping en Vladimir Poetin blijkt steeds meer eenzijdig in China’s voordeel: goedkope Chinese producten overspoelen de Russische markt en ondermijnen lokale industrieën. Na het vertrek van westerse autofabrikanten in 2022 namen Chinese merken hun plaats in, wat leidde tot “ongekende dumping” en sterke terugval bij Russische producenten.
Autofabrikanten zoals AvtoVAZ zagen de verkoop van de Lada instorten; topman Maxim Sokolov klaagde dat de Chinezen „alle denkbare grenzen” overschreden hebben. AvtoVAZ halveerde bijna de productie en schakelde massaal over op een vierdaagse werkweek. Ook Kamaz moest de werkweek inkorten nadat de vraag naar vrachtwagens meer dan gehalveerd was. Als antwoord verhoogde Moskou invoerheffingen (de zogeheten recycleheffing) en verbood een toezichthouder de import van bepaalde Chinese vrachtwagens; dat reduceerde de Chinese auto-export naar Rusland in de eerste zes maanden van 2025 naar de helft.
De druk beperkt zich niet tot de auto-industrie. In de staal- en constructiesector worstelen bedrijven met de concurrentie uit China; een producent uit Tsjeljabinsk waarschuwde vorig jaar al dat concurrenten zich amper staande houden. Tegelijk nam China zelf protectionistische stappen: begin 2024 stelde Peking opnieuw importheffingen in op Russische kolen, wat volgens waarnemers kan leiden tot de ernstigste crisis in de Russische kolenindustrie sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie—de omzet van de sector zou dit jaar met circa 12% krimpen.
Het handelsmodel is structureel asymmetrisch: Rusland levert vooral grondstoffen—olie en gas vormen ruim zestig procent van de handel—waardoor China die goedkoop inpikt, verwerkt en met hogere marges doorverkoopt. Econoom Gregor Sebastian noemt dat de kern van het probleem. Vladimir Milov, voormalig regeringsfunctionaris, vat het scherp samen: „China profiteert ervan omdat het weet dat Rusland nergens heen kan.”
Grote investeringen en samenwerkingsprojecten bieden ook weinig soelaas. Chinese directe investeringen in Rusland daalden van gemiddeld $1,2 miljard in 2011 naar ongeveer $400 miljoen per jaar; projecten als het langeafstandsvliegtuig CR929 (nu C929) en een raffinaderij in Tianjin schuiven achteruit of verdwijnen. Daarmee ontstaat een patroon waarin politieke vriendelijkheid samengaat met economische afhankelijkheid en toenemende fragiliteit voor de Russische industrie.