Plots ligt er een vergunningaanvraag voor een zonnepark en batterij bij Gorredijk: vanwaar die haast?
In dit artikel:
Projectontwikkelaar Novar vroeg op 24 maart onverwacht een omgevingsvergunning aan voor een zonnepark met batterij bij Waarme Hoeke, tussen Gorredijk en Terwispel (gemeente Opsterland). De gemeente was verrast omdat formele afspraken, zoals een intentieovereenkomst en een pre-advies van de raad, nog niet rond waren; al bestonden er jarenlange gesprekken tussen beide partijen. Wethouder Marcel van Opzeeland noemde de stap een onverwachte wending in een dossier dat volgens hem nog “weg te gaan” had.
Novar, vertegenwoordigd door Julian Uil, zegt dat het vroegtijdig indienen onvermijdelijk was. “Dit was de enige manier om het door te kunnen laten gaan,” aldus Uil. De direct aanleiding was een wijziging in de provinciale omgevingsverordening die op 25 maart in Provinciale Staten aan de orde kwam: de provincie wilde eisen dat 60 procent van lokaal eigenaarschap ook geldt voor opslagsystemen (batterijen) bij zonne- en windprojecten. Die maatregel maakt het voor private ontwikkelaars vrijwel onmogelijk een project te voeren als zij daardoor slechts een minderheidsbelang kunnen houden, aldus ontwikkelaars. Door de vergunning vóór die wijziging in te dienen hoopt Novar gebruik te maken van het overgangsrecht, waardoor het project nog onder de oude regels valt.
De discussie over lokale participatie stond al op de agenda tussen Novar en Opsterland. De gemeente hecht eraan dat niet alleen het zonnepark, maar ook de batterij lokale participatie mogelijk maakt: de batterij verhoogt namelijk de opbrengst doordat stroom op gunstige momenten kan worden verkocht. Novar en de gemeente leken een 50/50-verdeling na te streven, maar er was nog geen geschikte lokale partij gevonden en juridisch-administratieve afspraken ontbraken. Door het vervroegd indienen staat het verdere proces nu onder druk: de gemeenteraad kan geen voorafgaand advies meer geven en ook de samenwerkingsovereenkomst is juridisch nog niet afgedekt.
Politiek in Friesland verliep de avond van 25 maart stroef: verschillende Statenleden waarschuwden voor de gevolgen van de 60%-eis en wezen op mogelijke strijd met de Energiewet. Een amendement om van de eis een inspanningsverplichting te maken (een streefwaarde) kreeg steun van de gedeputeerde Sijbe Knol maar faalde in de Staten; partijen als BBB, CDA, VVD en PVV stemden tegen. Ontwikkelaars vrezen dat de nieuwe regel particuliere investeringen in grootschalige projecten zal ontmoedigen.
Novar kon er ook voor kiezen de zaak juridisch aan te vechten, maar ziet daarvan af vanwege de vertraging en kosten die een rechtszaak zou meebrengen. De situatie laat zien hoe een wijzigende provinciale politiek, lokale participatie-eisen en timing samen tot spanningen leiden tussen overheid, ontwikkelaar en omwonenden, en wellicht gevolgen hebben voor toekomstige energieprojecten in Friesland.