Piet Speelman bundelt zijn preken en ontmoetingen: 'Een preek moet heerlijk duidelijk zijn, zoals de schrijfstijl van Paulus'
In dit artikel:
Tegenover zijn huis in Folsgare staat de Laurentiuskerk; het gietijzeren hek met de inscriptie "Memento mori" siert het omslag van Het hek aan de overkant, de nieuwe bundel van predikant en spreker Piet Speelman (76). Eind maart gaf hij in eigen beheer vijftig jaar preken, ontmoetingen en verhalen uit in een boek van 250 pagina’s (Uitgeverij S.O.A., €19,95). Een tijdelijk bord van de dakwerkers — “Verboden toegang voor onbevoegden” — leverde hem verbazing op en illustreert het alledaagse decor van veel van zijn verhalen.
Speelman preekt vrijwel elke zondag door heel Fryslân: in de PKN, baptisten-, evangelische- en pinkstergemeenten en op evangelisatietoneelplekken als de Loodsboot en de Jezustent. Zijn stijl wordt beschreven als Bijbelvast, praktisch en vol enthousiaste vrijmoedigheid. Belangrijke thema’s in zijn werk zijn geloofszekerheid, de kracht van Gods genade in menselijke zwakte en de behoefte aan persoonlijk, eenvoudig geloof — motieven die terugkeren in de gekozen preken en ontmoetingen in het boek.
Zijn levensloop verklaart veel van die thematiek. Als kind werd hij geboren met een schisis en open gehemelte, waardoor spreken moeilijk was tot zijn achttiende. Hoewel hij opgroeide in de Christelijke Gereformeerde Kerk en al vroeg de wens had om zendeling of dominee te worden, liep zijn weg via praktische beroepen: groenteboer, vertegenwoordiger en later arbo-deskundige met een eigen adviesbureau (dat zijn dochter voortzet). Theologie leerde hij grotendeels door zelfstudie; hij schrijft zijn preken nooit volledig uit, maar werkt met aantekeningen en mondelinge overtuiging.
Persoonlijke geloofskeuzes speelden ook thuis: Speelman en zijn vrouw Anneke, die uit een niet-gelovig gezin kwam, sloten zich aan bij de hervormde dorpskerk en later bij pinkstergemeente Filadelfia in Sneek. Rond 1980 kozen zij voor onderdompeling als doopvorm, gedreven door hun interpretatie van de Bijbelse volgorde in de opdracht van Jezus.
In Het hek aan de overkant staan onder meer twee prekenreeksen over de “Ik ben”-uitspraken van Jezus (Johannes) en vijftig afgeleide “ik ben”-slogans voor discipelschap: korte, aansprekende affirmaties die mensen helpen hun identiteit in Hem te vinden (bijvoorbeeld troost en bemoediging tegen gevoelens van ontoereikendheid). Ook is er ruimte voor een ingetogen getuigenis van zijn vrouw — een voorbeeld van eenvoudig, kindlijk geloof — en reflecties op zijn opgroeien binnen reformatorische tradities die soms een gevoel van onwaardigheid achterlieten.
Naast zijn prediking richtte Speelman in Sneek het leerhuis Compascuum op, een interkerkelijke Bijbelstudiegroep waar sprekers uit verschillende richtingen samenkomen. Privé combineert hij theologie met alledaagse interesses: zijn zolder is huiselijk ingericht met een synthesizer, thrillers en een verzameling van 65 miniatuurmodellen van de Citroën 2CV.
Speelman typeert zichzelf als enthousiast, impulsief en daadkrachtig maar geen twijfelaar; zijn centrale boodschap blijft zekerheid in Christus en de dagelijkse noodzaak van reiniging en afhankelijkheid van Gods genade. Het boek biedt daardoor geen academische theologie, maar een toegankelijke wandeling langs herkenbare wegen — bedoeld om lezers te bemoedigen en toe te rusten met Bijbelse heldere taal en persoonlijke levensverhalen.