Piet (38) uit Tzum verloor zijn vriendin aan zelfdoding: 'Praten over gevoelens moet normaal zijn'
In dit artikel:
Mannen plegen in Nederland ongeveer twee keer zo vaak zelfmoord als vrouwen, met een piek tussen de veertig en zeventig jaar. Per jaar sterven zo’n 1.900 mensen aan zelfdoding (ongeveer vijf per dag). In Friesland ligt het sterftecijfer hoger dan het landelijk gemiddelde: 12,5 per 100.000 inwoners versus 10,5. Dat wordt deels verklaard door hogere werkloosheid, relatief veel armoede en een grote groep boeren, die tot risicogroepen behoort.
In Bolsward organiseerde de bijeenkomst Man & (ûn)macht Moeting een gespreksochtend voor mannen van middelbare leeftijd, hun naasten en professionals. Sprekers zoals Jos de Keijser (voormalig psychotherapeut en onderzoeker op suïcidepreventie) benadrukten dat zelfdoding vaak voortkomt uit onuitgesproken problemen — verlies van werk, scheidingen of schulden — en dat mannen door de sociale druk om sterk te zijn deze problemen vaker voor zichzelf houden. Terwijl verkeersslachtoffers decennialang afnamen door maatregelen, bleef het aantal suïcides stabiel; volgens De Keijser wordt er te weinig preventief geïnvesteerd.
Praktische adviezen uit de bijeenkomst: maak contact, durf direct te vragen naar suïcidale gedachten en luister zonder oordeel. Wandelend praten kan het gemakkelijker maken om moeilijke onderwerpen aan te snijden. Probeer onderliggende problemen concreet aan te pakken (bijvoorbeeld met een schuldenregeling) en zoek daarvoor hulp. Een sterke aanwijzing: zes op de tien mensen die door zelfdoding overlijden, staan niet onder behandeling maar zijn wel bekend bij hun omgeving — waardoor directe aandacht van buurt, vrienden of familie levens kan redden.
Persoonlijke voorbeelden benadrukten het belang van nabijheid. De 68-jarige Bolswarder Hans vertelde hoe hij een eenzame buurman opzocht na het verlies van diens vrouw; het bezoek werd zeer gewaardeerd. Een 38-jarige man uit Tzum, die in juli 2024 zijn vriendin verloor aan zelfdoding, pleitte ervoor het taboe te doorbreken en openlijk te praten over gevoelens.
Sinds 1 januari geldt de Wet integrale suïcidepreventie, die gemeenten verplicht beleid te voeren en onder meer gatekeepertrainingen te bieden — trainingen die mensen leren signalen te herkennen en hulp te bieden. Lokale gemeenten, waaronder Súdwest-Fryslân, zijn hiermee al aan de slag. Wie direct hulp nodig heeft, kan 113 bellen of 0800-0113 gebruiken, of chatten via 113.nl (24/7).