Peter van Commenee en Sietske Bergsma: een hecht team, ook in de zwaarste storm

In dit artikel:

Peter van Commenee (73) en Sietske Bergsma (71) werden pas predikant nadat ze allebei een heel andere loopbaan achter zich lieten: hij werkte als inkoopmanager in de voedselbranche, zij als kleuterleidster. In hun huis in Oentsjerk vertellen ze over ruim vier decennia samen leven en werken als predikantsechtpaar, hun loopbaan in verschillende gemeenten en hoe hun geloof zich steeds richt op ontzag voor de Ander — zowel de medemens als God.

Beiden vonden hun theologische opleiding aan het Nederlands Bijbel Instituut (NBI) in Bosch en Duin; Peter vervolgde daarna aan de Theologische Universiteit in Kampen. Ze leerden elkaar op het NBI kennen, kregen steun van sponsors tijdens de studie en trouwden in 1980. Vanaf het begin streefden ze er bewust naar samen in één gemeente te werken en hielden ze privé en werk strikt gescheiden: geen kerkzaken aan de eettafel of in bed. Die werkverdeling bleek succesvol; waar bij sommige duo’s samenwerking spaak kon lopen, functioneerden zij als team, waarbij Sietske veel met kinderen en Peter met jongeren werkte.

Hun predikantschap bracht hen naar uiteenlopende plekken: van de Gereformeerde Kerk in Bergambacht (Biblebelt), via de Koepelkerk in Leeuwarden naar Heerhugowaard en in 2009 terug naar Fryslân, waar ze in Balk opnieuw samen aantraden. In Leeuwarden bouwden ze een bloeiende wijkgemeente op met veel jongeren, een aanbouw (AT9) gefinancierd door acties en reizen van World Servants. Buiten de kerkelijke muren startten ze “De Kade”, een laagdrempelig pastoraal initiatief op de Emmakade voor mensen met levensvragen — van gods- of levensverlies tot mensen die na geopolitieke veranderingen hun fundament kwijtraakten. Dat praktische, maatschappelijk betrokken pastoraat paste bij hun overtuiging dat kerk midden in de wereld moet staan, ook al riep het soms kritiek op binnen hogere kerkelijke kringen.

Praktisch ingrijpen liet zich in Heerhugowaard zien, waar zij een fusie tussen hervormde en gereformeerde gemeenten realiseerden door strak op de besluiten te sturen: deadlines zetten en beslissen dat wie het niet eens was, vóór die datum tot overeenstemming moest komen. Dat leidde ook tot de pijnlijke ervaring van hun eerste kerksluiting: de gereformeerde Exoduskerk ging dicht en werd later gesloopt.

In 2020 gingen beiden met emeritaat. Kort daarna werden ze geconfronteerd met een ingrijpend persoonlijk verlies: hun zoon Chris, geboren in Haïti en in het gezin opgenomen als baby, stierf op 35-jarige leeftijd plotseling aan hartfalen. Die gebeurtenis veranderde hen — rouw en samen spreken, wandelen en huilen brachten hen dichterbij en beïnvloedden hun prediking. Sietske zegt dat ze sindsdien anders voorgaat; het verlies bracht nieuwe diepgang in haar omgang met Bijbelteksten, vooral uit het Oude Testament waarin de scherpe kanten van het leven zichtbaar zijn.

Ook met pensioen bleven ze actief: ze leiden al drie jaar een open bijbelstudiekring in hun omgeving waar iedereen welkom is — gelovig of niet — en die ongeveer 25 mensen trekt. Voor hen levert die kring vaak intieme gesprekken op die volgens hen meer effect hebben dan talloze preken. Peter en Sietske ervaren een groeiende behoefte bij mensen aan antwoorden op persoonlijke en maatschappelijke vragen; in die zin pleiten zij ervoor dat kerk en geloof een rol kunnen spelen in waar mensen steun of een “noodpakket” zoeken, naast — of zelfs ingebed in — maatschappelijke voorzieningen.

Tegenwoordig preekt Peter nog een dag per week in Gytsjerk en sprong hij tijdelijk bij in Trynwâlden toen drie predikanten tegelijk vertrokken. Sietske gaat na 1 januari weer preken; beiden koesteren vooral teksten uit het Eerste Testament. Hun levensverhaal illustreert hoe een late roeping, gezamenlijke bediening en een praktische, naar buiten gerichte prediking elkaar kunnen versterken: ze wilden predikant zijn “midden in de wereld”, dichtbij mensen met hun dagelijkse vragen en verdriet, en dat is de rode draad door hun loopbaan gebleven.

Dit portret vormt het slotdeel van een serie over predikantsechtparen, gepubliceerd door Friesch Dagblad.