Peter Karstkarel, bedenker van de Slachtemarathon, op 80-jarige leeftijd overleden in Leeuwarden

In dit artikel:

Peter Karstkarel (80) is overleden. De Leeuwarder architectuurkenner, kunsthistoricus, publicist en organisator — vooral bekend als bedenker van de Slachtemarathon — stierf afgelopen vrijdagochtend thuis in Leeuwarden. Na een leven van veelvuldig roken leed hij aan COPD en was hij afhankelijk van een beademingsapparaat; zijn afscheid zal donderdag in besloten kring plaatsvinden.

Het idee voor de Slachtemarathon ontstond toen Karstkarel ontdekte dat de oude zeewering tussen Oosterbierum en Raerd precies 42 kilometer mat. Wat hij aanvankelijk als een culturele wandeltocht voor ogen had, groeide door enthousiasme van hardlopers uit tot een hardloopevenement; in 2000 ging de eerste editie van start en een jaar later kreeg hij een Zilveren Anjer opgespeld in het Paleis op de Dam. In 2028 wordt de Slachtemarathon al voor de zevende keer gehouden, een teken van de blijvende impact van zijn initiatief.

Karstkarel speelde veel bredere rollen binnen de Friese cultuur: hij was betrokken bij Monument van de Maand, organiseerde klassieke concerten op ongebruikelijke locaties met UniConsort en had een uitgebreid netwerk — zelfs het telefoonnummer van componist Arvo Pärt stond in zijn agenda. Als monumentenambtenaar in Leeuwarden introduceerde hij het levendige “Karstkarelgeel” als alternatief voor het gebruikelijke monumentenwit en zette hij zich in voor het behoud van panden als het voormalige verzekeringskantoor De Utrecht. Tegelijkertijd stond hij kritisch tegenover onnodige restauratie en waardeerde hij de esthetiek van verval en ruïnes.

Zijn publicistische nalatenschap is omvangrijk: hij schreef recensies voor meerdere kranten, publiceerde het veel verkochte overzicht 419 x Friesland (meer dan 20.000 exemplaren) en werkte aan boeken zoals Alle Middeleeuwse Kerken van Harlingen tot Wilhelmshaven en Dag, mijn lieve moeder — een inventarisatie van grafcultuur in Friesland, voortkomend uit honderden bezoeken aan dodenakkers.

Geboren in 1945 in Sneek, groeide Karstkarel op in een familie met banden naar de Poiesz-supermarktketen. Hij was stijlvol herkenbaar door zijn kleurrijke pakken en gleufhoed, trouwde met Klaske Valk en had vier kinderen. Tot aan zijn pensioen was hij actief als uitgever bij de Friese Pers Boekerij en bleef hij schrijven. Met zijn kennis, smaak voor kleur en liefde voor verhalen liet hij een blijvende stempel op de Friese cultuur achter.