Overheid kan niet langer achterover leunen in omgang met de wolf. 'De wolf is net zo flexibel als een rat of een mens'

In dit artikel:

Luigi Boitani, 79‑jarige wolvenecoloog en hoogleraar zoölogie aan de Universiteit van Rome en president van de Large Carnivore Initiative for Europe, waarschuwt dat Nederland onvoldoende is voorbereid op de razendsnelle aanpassing van de wolf. Tijdens een recent bezoek van Nederlandse ambtenaren (onder meer uit Gelderland en Drenthe) benadrukte hij dat wolven zich makkelijk aanpassen aan dichtbevolkte gebieden en dat habituatie aan mensen – door voeden of uitblijvend ingrijpen – onvermijdelijk risico’s vergroot. Als voorbeeld noemt hij het geval van wolf “Bram”, die steeds dichterbij mensen kwam en uiteindelijk een kind meesleepte; volgens Boitani had men dat risico niet blind mogen accepteren.

Boitani pleit voor een landelijk masterplan: vastgestelde, democratisch gelegitimeerde doelen voor het aantal wolven in Nederland en een permanent beheerprogramma. Zijn argumenten: wolvenpopulaties in Europa zijn gezond en groeien, voedselbronnen in Nederland zijn ruim voorhanden, en individuele wolven verschillen sterk in gedrag. Zonder actief beheer kunnen avontuurlijke dieren wennen aan mensen en zelfs in stedelijk gebied verschijnen. Beheeropties variëren van aversieve maatregelen tot vangst of, als laatste middel, verwijdering van probleemindividuen; Italië heeft dat in het verleden al toegepast.

In november 2022 stuurde Boitani en zijn LCIE-collega’s een kritische brief over de Nederlandse omgang met een tamme wolf op de Hoge Veluwe. Zij concludeerden toen dat Nederlandse autoriteiten niet vroeg genoeg volgens hun eigen protocol hadden gehandeld. Hoewel er geen nieuwe brief volgde, zegt Boitani dat de technische waarschuwingen blijven gelden; politieke beslissingen bepalen of er wordt ingegrepen.

Ook Nederlandse deskundigen melden problemen: diergedragsdeskundige Debbie Rijnders hekelt de sterke polarisatie en het gebrek aan consistent beleid. De discussie loopt hoog op: bedreigingen aan het adres van boswachters en wolvenconsulenten en angst bij veehouders blijken uit de praktijk. Tegelijkertijd voeren pro‑wolvenorganisaties de ecologische waarde van de soort aan; maar onderzoekers als David Mech en Nederlandse ecologen menen dat die meerwaarde in dichtbevolkt Nederland beperkt is.

Uitwisseling met Italië leerde provinciale ambtenaren dat daar sneller wordt ingegrepen bij incidenten—soms binnen 24 uur—iets wat Nederland volgens een anonieme Drentse ambtenaar mist. Daarom heeft Drenthe opnieuw gepleit bij staatssecretaris Erkens voor verduidelijking van wet‑ en regelgeving, zodat bij probleemsituaties sneller en effectiever kan worden opgetreden.

Kort samengevat: Boitani vraagt om een nationaal, operationeel en politiek gedragen wolvenbeheer dat habituatie voorkomt, duidelijkheid biedt over hoeveel wolven maatschappelijk acceptabel zijn en dagelijkse sturing mogelijk maakt — inclusief, waar noodzakelijk en proportioneel, het verwijderen van probleemindividuen.