Orkater brengt stuk over wispelturigheid van de macht: 'Europa is een verhaal van ons allemaal'
In dit artikel:
Theatervoorstelling Moeder van Europa onderzoekt op kleurrijke wijze de wankele machtsverhoudingen aan de vooravond van de Franse Revolutie. Regisseur Belle van Heerikhuizen ontwikkelde het stuk in coronatijd bij Orkater, nadat actrice Manoushka Zeegelaar Breeveld de wens uitte: “Ik wil ook weleens Marie‑Antoinette spelen!” Wat ontstond is een tweesnijdend portret van moeder en dochter — keizerin Maria Theresia (1717–1780) en haar vijftiende kind Maria Antonia, later bekend als Marie‑Antoinette — en van de spanningen tussen generaties, hofculturen en politieke ideeën die toen, net als nu, op een keerpunt staan.
In plaats van een traditionele historische reconstructie kiest de voorstelling bewust voor een cast van acteurs van kleur. Dat maakt ruimte voor twee minder bekende, maar feitelijk bestaande figuren uit die tijd: Angelo Soliman — geboren in het huidige Nigeria, als kind weggehaald en later intellectueel aan het Weense hof, die na zijn dood werd opgezet — en Joseph Bologne, 'Chevalier' de Saint‑George, geboren op Guadeloupe, muzikaal briljant en vaak de ‘Zwarte Mozart’ genoemd. Beide mannen worden weer in het verhaal teruggeplaatst om te laten zien hoe breed en divers de Europese geschiedenis eigenlijk is.
Dramatisch raamwerk zijn drie verjaardagen van Marie‑Antoinette: momenten waarin Maria Theresia smeekt om erfopvolgers en waar botsingen tussen behoud en vrijheid, traditie en vernieuwing tot uiting komen. De verhaallijnen leggen tegenstellingen neer — twee vrouwen versus twee mannen, Weense traditie tegenover Franse moderniteit, behoudende elites tegenover revolutionaire idealen — en verbinden die met hedendaagse discussies over democratie, gelijkheid en conservatisme.
Schrijver Jibbe Willems leverde het script; muzikaal is het stuk een hybride tussen 18de‑eeuwse muziek, invloeden uit Guadeloupe en Nigeria en pop-achtige songs, in arrangementen van Yariv Vroom, Timothy Banchet en Valentijn Bannier. Scenografie en kostuumontwerp (Ruben Wijnstok, Marga Weimans) spelen met grote, beweegbare Venetiaanse gordijnen en barokke silhouetten met een afro‑futuristische twist, waarmee visueel de golvende dynamiek van de voorstelling wordt versterkt.
Hoewel de thematiek ernstig is, wil het stuk ook feestelijkheid en meerstemmigheid vieren: geschiedenis als een gedeeld verhaal dat ruimte maakt voor verschillende stemmen. Moeder van Europa is te zien bij Orkater in het Noorden: 19/2 Zwolle (Odeon), 26/2 Drachten (De Lawei) en 7/3 Groningen (Stadsschouwburg). Meer informatie via orkater.nl.