Op vakantie legde berichten uit Iran een knoop in mijn maag | Column Ingrid Woudwijk, onze vrouw in Istanbul
In dit artikel:
Ingrid Woudwijk, freelancecorrespondent die normaal in Istanbul woont, bracht de eerste maand van het jaar onverwacht door in India met het voornemen vier weken helemaal los te koppelen van haar werk en het nieuws. Ze liet haar laptop thuis, verwijderde bijna alle nieuwsapps en schakelde pushmeldingen uit — een bewuste poging om niet constant overal over te moeten berichten. Desondanks bleek januari allesbehalve rustig: politiek geweld en onrust in Iran en Syrië leidden ook vanuit verre afstand tot voortdurende betrokkenheid en zorgen.
In Iran sloeg onvrede over de economische crisis snel om in brede protesten nadat de waarde van de munt instortte. Wat begon met stakingen op bazaarpleinen escaleerde tot massale demonstraties die het bewind ter discussie stelden en waarop de veiligheidsdiensten hard reageerden. Woudwijk volgde ontwikkelingen via social media en contacten in het buitenland; een bericht dat zij op 8 januari naar een kennis in Teheran stuurde, werd vijf minuten voordat het internet in het land werd afgesloten nog wel verstuurd, maar daarna bleef communicatie wekenlang weg. De berichten die wel doorkwamen — rook van geweervuur, bloed en lichamen op straat — maakten diepe indruk en maakten duidelijk hoe zwaar de repressie was.
De auteur verbindt die actuele beelden aan persoonlijke herinneringen aan een toeristische reis door Iran in 2016, toen ze de gastvrijheid van Iraniërs en het alledaagse straatleven ervoer. Die contrasten — warme ontmoetingen versus hedendaagse geweldsbeelden — versterken haar bezorgdheid over vrienden en kennissen in het land en over de vraag hoe met name jongeren nu reageren.
Tegelijkertijd werd ook Syrië opnieuw geweldsspot: gevechten tussen troepen van interim-president Ahmad Al-Sharaa en grotendeels Koerdische strijdkrachten in Noordoost-Syrië roepen sterke emoties op onder Koerden in Turkije en daarbuiten. Vrees voor massaal geweld en tekort aan humanitaire hulp leidde tot protesten in Istanbul, langs de Turks-Syrische grens en op andere plekken. Hoewel Woudwijk in India tijd vond om te surfen en te genieten van de lokale keuken, lukte het haar niet volledig te ontspannen; het nieuws bleef, mede door persoonlijke contacten en beelden op sociale media, voortdurend terugkomen.
Haar terugvlucht naar Istanbul maakte symbolisch ook een bocht om Iran heen. De column sluit af met een reflectie op het beroepsmatige dilemma van correspondenten: de wens om af en toe los te komen van het wereldnieuws tegenover de bijna onvermijdelijke betrokkenheid en het besef dat zij die wél kunnen ontspannen vaak een luxe hebben die veel anderen niet hebben. Ingrid Woudwijk (1995, Dokkum) werkt sinds 2019 vanuit Istanbul voor onder meer Trouw en BNR en publiceert wekelijks als Onze Vrouw/Man-correspondent.