Op pad met boekenburgemeester Linda de Haan: 'Jim kinne jim eigen ferhaal skriuwe'
In dit artikel:
Linda de Haan, geboren in Burgum (1976), is begin dit jaar benoemd tot Berneboeke-ambassadeur van Fryslân. In die driejarige functie reist ze met koffers en kisten vol Friestalige kinderboeken langs scholen, bibliotheken en (zorg)instellingen om leesplezier te stimuleren. Ze biedt gratis voorleesbezoeken, workshops en kan plaatsnemen in jury's van voorlees- of schrijfwedstrijden.
Vandaag staat De Haan in De Nijewier in Tjalleberd, waar ze interactief voorleest voor verschillende groepen en kinderen aan het knutselen zet: ze gebruikt liever papier en collages dan een digibord, en nodigt jonge luisteraars expliciet uit om tussendoor vragen te stellen. Omdat ze zowel illustrator als schrijver is, legt ze veel nadruk op beeld en eigen maakactiviteiten; de leerlingen knippen uitnodigingskaartjes of mini-boekjes en mogen zelf verhaaltjes bedenken. De school besteedt ook structureel aandacht aan leesbevordering: een leesconsulent introduceert nieuwe titels en stimuleert leraren en leerlingen om te lezen, van informatieve boeken tot gezamenlijk 'theaterlezen'.
Als ambassadeur werkt De Haan bewust tweetalig: ze schakelt soepel tussen Fries en Nederlands, afgestemd op wat de kinderen begrijpen. Ze adviseert ook om Friestalige vertalingen van bekende Nederlandstalige jeugdboeken te kiezen om de drempel te verlagen. Ondanks enige aarzelingen van leerlingen tegenover "kapkes en streekjes" in het Fries merken sommigen dat een vertaald bekend verhaal helpt bij begrip en leesplezier.
De Haan is de derde boekenburgemeester van Friesland na Lida Dijkstra (2020) en Tialda Hoogeveen. Zij ziet zichzelf graag als een soort burgemeester van het Friese boek en waardeert de vrijheid die de functie haar geeft. Anders dan haar voorgangers is ze primair illustrator; haar doorbraak kwam in 2000 met Koning & Koning, een prentenboek dat veel aandacht kreeg, in meer dan twaalf talen verscheen en op sommige scholen controversieel werd genoemd. Haar recente titels omvatten onder meer het bekroonde Ik wol in bosk op ’e jierdei (2024).
Naast voorlezen bracht De Haan eind vorig jaar het educatieve prentenboek Wetter uit, in samenwerking met Wetterskip Fryslân en Afûk. Het boek behandelt spelen met water, de watersnoodramp van 1825 en het belang van schoon water; alle Friese basisscholen ontvingen een exemplaar en er is een lesbrief beschikbaar om te downloaden. Een selectie van haar collages is tot mei te zien bij Wetsus in Leeuwarden.
Kortom: Linda de Haan combineert beeld, taal en praktijkgerichte activiteiten om kinderen in Fryslân te enthousiasmeren voor lezen en zelf verhalen maken, met bijzondere aandacht voor het Fries en laagdrempelige manieren om daarbij aan te sluiten.