Oorlog in Midden-Oosten heeft gevolgen voor portemonnee, berekenen experts
In dit artikel:
De oorlog in het Midden-Oosten drukt direct op de portemonnee van Nederlandse huishoudens: RaboResearch rekent erop dat de gemiddelde energierekening snel stijgt van ongeveer €200 naar €250 per maand en dat de benzineprijs verder omhoog blijft gaan. Rabo-econoom Hugo Erken verwacht dat zelfs bij snelle onderhandelingen de hogere olie- en gasprijzen langere tijd doorwerken; de bank verhoogde haar inflatieprognose voor dit jaar van 2,4 naar 2,7 procent.
De berekeningen gelden voor nieuwe energiecontracten; Rabo schat dat het zo’n drie maanden duurt voordat de scherpe stijging van de gasprijs zichtbaar wordt op de nota. Recent stegen de gasprijzen binnen enkele dagen met respectievelijk zo’n 49% en 40%. In een mild scenario is de prijsstijging tijdelijk doordat een deel van de productie in de regio uitvalt en transport via de Straat van Hormuz vrijwel onmogelijk wordt, maar bij aanhoudende problemen loopt de inflatie verder op.
Als de Straat van Hormuz — waar meer dan eenvijfde van ’s werelds olie en vloeibaar gas langsgaat — volledig zou worden afgesloten, leidt dat tot nog hogere energieprijzen: inflatie boven 3%, benzine rond €2,50 per liter en een gemiddelde energierekening van circa €325. In een nóg ernstiger scenario, waarbij kritieke infrastructuur in bijvoorbeeld Qatar of Saudi-Arabië wordt getroffen, spreken Rabo-economen van een zwart scenario met sterk oplopende olie- en gasprijzen; dan zou de Nederlandse inflatie richting 5% kunnen gaan, benzine boven €3 per liter klimmen en de energierekening voor een gemiddeld huishouden bijna €450 per maand bedragen. Rabo benadrukt wel dat zij dat ernstigst denkbare verloop niet als meest waarschijnlijk inschatten.
Belangrijke kwetsbaarheid is dat de gasvoorraden laag zijn; of deze worden aangevuld met duur geïmporteerd gas is bepalend voor de verdere ontwikkeling. De recente stijgingen zetten bovendien de koopkracht onder extra druk: naast energieprijzen spelen ook hogere belastingen (de zogenoemde vrijheidsbijdrage), een hoger eigen risico en de komst van een suikertaks een rol, zo wijst het Centraal Planbureau uit.