Oók in Friesland: de lange arm van Amerikaanse gladjakkers | column Jantien de Boer

In dit artikel:

Mijn oude laptop werkt niet meer goed omdat updates van browsers en besturingssystemen van grote techbedrijven me dwingen te vernieuwen; dat is voor de columniste een symptoom van hoe groot Apple en Google geworden zijn. Ze hekelt dat Apple-topman Tim Cook zich de laatste tijd nadrukkelijk bindt aan politieke macht — hij reisde deze maand naar China in het gezelschap van president Trump, schonk Trump een opvallende sculptuur en pompte geld in een Amerikaans staatsprogramma om handelsdreigingen te pareren — en dat zakelijke belangen leiden tot onderdanig gedrag richting machtigen.

Ook Google krijgt kritiek: CEO Sundar Pichai gaf recent toestemming aan het Amerikaanse ministerie van Defensie om de AI-technologie van Google te gebruiken, ondanks bezwaren van eigen engineers. Dat voedt het gevoel van machteloosheid bij gewone gebruikers. Als voorbeeld van de lokale schade die grote techbedrijven kunnen veroorzaken noemt de column een Amerikaans echtpaar in Mansfield dat sinds 2018 naast een 18 hectare groot Meta-datacenter woont; hun leefomgeving werd vervuild, het nachtbeeld verandert door licht, en hun waterbron raakte aangetast.

De auteur ervaart daarnaast de alledaagse, irritante kant van AI: de zoekmachine die ongevraagd antwoorden van Googles AI Gemini geeft en zo het zelf zoeken overneemt. Dat alles lijkt gratis, maar volgens haar betalen “kleine mensen” uiteindelijk de prijs. Een recent besluit dat tot opluchting leidde, was dat het Amerikaanse bedrijf Kyndryl niet de partij achter DigiD mocht overnemen; de Kyndryl-topman bepleitte recent nog dat “AI goed gecontroleerd moet worden”. De column sluit met een ironische noot over automatische Nederlandse nagesynchroniseerde videoboodschappen en het onvermogen van gebruikers om sommige automatische functies uit te schakelen — een kleine ergernis die past in het bredere thema van controleverlies tegenover machtige, winstgerichte techreuzen.