Ook IJslandse vliegbasis kan dienen voor defensiedoelen NAVO | opinie

In dit artikel:

President Trump stelde voor Groenland te annexeren en hield vol dat de Verenigde Staten het eiland alleen willen verwerven door aankoop, niet via pacht of gebruiksovereenkomsten met Denemarken. Volgens de auteur wekt die klemtoon op 'kopen' de indruk dat toegang tot grondstoffen minstens zo belangrijk is als zuiver veiligheidsbelang; Trumps motieven blijven onvoorspelbaar.

De discussie past in een breder geopolitiek kader: net als tijdens de Koude Oorlog draait het om het indammen van expansiedrift van rivalen in het Arctische gebied. In die context wijst de schrijver op de strategische waarde van Naval Air Station Keflavik in het zuidwesten van IJsland. De basis, in 1961 ontwikkeld door de Amerikanen, huisvestte destijds ongeveer 2.000 manschappen en hield vooral maritieme bewegingen en onderzeebootactiviteiten in het hoge noorden in de gaten. Keflavik ligt aan de Denenstraat en scheidt de Noord-Atlantische Oceaan van de Noordelijke IJszee; de afstand tot Groenland is ongeveer 280 kilometer. Met moderne gevechtsvliegtuigen zoals de F‑35 zou die nabijheid volgens de auteur binnen enkele minuten tastbare strategische voordelen bieden.

Hoewel de VS hun permanente activiteiten op Keflavik in 2006 beëindigden, staat de basisinfrastructuur — startbaan, hangars en verblijven — er nog goed bij en zou relatief eenvoudig heringericht kunnen worden voor defensiedoeleinden. De schrijver stelt dat de NAVO hier het voortouw zou moeten nemen en hekelt het voorzichtige geluid van veel bondgenoten; enkel de ministers van buitenlandse zaken van Denemarken, Finland, IJsland, Noorwegen en Zweden spraken zich recent gezamenlijk uit voor versterking van de verdediging in de regio.

Gerard van Klaveren, honorair consul van IJsland, roept daarom op tot duidelijker en eensgezinder optreden van de niet-Amerikaanse NAVO-leden, met een expliciete oproep aan Mark Rutte om actief mee te doen aan maatregelen die de veiligheid en belangen in het Arctische gebied beschermen.