Onzekerheid in Wirdum: komt de nieuwe hoogspanningslijn straks over het net gekochte huis van Thomas en Lena?

In dit artikel:

Een nieuwe 380kV-hoogspanningslijn die elektriciteit van de Eemshaven naar de Randstad moet brengen, blijkt in een voorlopig tracé recht over huizen en boerenerven in Friesland te lopen. Nieuwe bewoners Thomas Huijser en Lena ten Have ontdekten pas onlangs dat de lijn over hun woning aan de Loodyk bij Wirdum is getekend. Ze maken zich zorgen over mogelijke storingen (ze werken veel thuis en zijn afhankelijk van internet), gezondheidseffecten en de financiële gevolgen voor hun woningwaarde.

Woensdagavond hield netbeheerder Tennet een drukbezochte informatiebijeenkomst in Van der Valk in Leeuwarden waar honderden omwonenden zich lieten bijpraten. Tennet-woordvoerder Marjan van der Iest erkende dat veel vragen voorlopig onbeantwoord blijven omdat het tracé nog niet definitief is. Omwonenden kunnen tot 2 juli een zienswijze indienen; veel bezoekers maakten foto’s van de instructies en gebruikten al door vrijwilligers en zelfs AI opgestelde concepten om hun reactie voor te bereiden.

Ook landbouwers in het buitengebied reageren verdeeld maar realistisch. Boer Jorrit de Groot uit Reduzum verwacht dat de lijn dicht langs — mogelijk zelfs over de nok van zijn stal — zal komen te liggen. Hij accepteert de noodzaak van energie-infrastructuur, maar wil voldoende compensatie en overweegt te verhuizen vanwege zorgen over gezondheid en het welzijn van zijn jonge kinderen. Tennet liet weten dat betrokkenen met de netbeheerder in gesprek kunnen gaan; bewoners binnen 250 meter van het middelpunt van de mastenrijen komen in aanmerking voor gesprekken over verkoop van hun woning.

Belangrijk om te weten: er is geen verplichte uitkoop. Mensen mogen blijven wonen onder of vlakbij de nieuwe hoogspanningslijn, maar Tennet zegt schade of waardedaling van woningen te vergoeden wanneer dat aantoonbaar is. Dat betekent dat directe financiële tegemoetkoming mogelijk is, maar verhuizen is niet automatisch voorgeschreven. Lokale belangenorganisaties, zoals een werkgroep uit Zuiderburen die een alternatieve route bepleit, mobiliseren bewoners en bieden model-zienswijzen en communicatienetwerken aan; al meer dan honderd omwonenden schreven zich middags in voor een appgroep.

De bijeenkomst liet zien dat inwoners enerzijds het grotere belang van de energietransitie erkennen, maar anderzijds vasthouden aan hun verwachtingen van uitleg, bescherming en passende compensatie. De komende weken zijn cruciaal: het bestuurstraject rond het tracé en de individuele gesprekken over schade en eventuele verkoop zullen bepalen wat het uiteindelijke effect voor huizen en bedrijven in de regio wordt.