Onweer nadert: dit moet je wel en vooral niet doen tijdens noodweer
In dit artikel:
Het Noorden bereidt zich voor op code geel: in de oostelijke provincies worden vanaf 16.00 uur onweersbuien verwacht met (zware) windstoten, hagel en korte, hevige neerslag. Het KNMI waarschuwt voor gevaarlijk weer; de brandweer en veiligheidsinstanties raden aan voorzorgsmaatregelen te nemen.
Hoe bliksem ontstaat: door wrijving tussen snel stijgende en dalende luchtstromen raken wolken elektrisch geladen. Ontlading vindt plaats tussen wolken of naar de aarde en veroorzaakt de zichtbare flits; donder is de explosieve uitzetting van sterk verhit lucht. In Nederland worden jaarlijks ongeveer vijf tot tien mensen door bliksem geraakt; één of twee slachtoffers overlijden er per jaar. De gevolgen kunnen ernstig zijn: er lopen honderden duizenden volts door het lichaam, met risico op diepe brandwonden, hartstilstand of ademhalingsstilstand. Jongere, fitte mensen hebben doorgaans een betere overlevingskans dan ouderen met hart- en vaatziekten.
Praktische veiligheidstips
- Auto: een metalen carrosserie fungeert doorgaans als kooi van Faraday; in een gesloten auto zit je meestal veilig. Het idee dat je tegen een vangrail moet rijden om te ontladen is een fabel.
- Binnen: badkamers in Nederland zijn meestal geaard, waardoor douchen tijdens onweer doorgaans veilig is — mits de aarding goed is aangelegd. Er bestaan uitzonderingen; in 2016 was er een dodelijk ongeval door slechte aarding.
- Zwemmen: vermijd water; zelfs inslag op afstand kan buiten levensgevaarlijk zijn.
- Zonnepanelen: vergroten de kans op inslag niet, maar moeten wel goed geaard zijn.
- Locatie van inslag: bliksem slaat vaker in op hoge, uitstekende en scherpe punten, maar kan ook andere plekken treffen; hij zoekt geleiders op tot zo’n 20 meter afstand.
Wat te doen als je buiten bent
- Zoek een stevig gebouw met muren en dak; tenten, caravans en campers bieden minder bescherming.
- Blijf uit de buurt van bomen: een getroffen boom kan door stomende sapexplosies takken honderden meters weg slingeren.
- Als je geen schuilplaats hebt: houd je voeten bij elkaar of hurk op je tenen en plaats, indien mogelijk, een niet-metalen isolerende laag tussen jezelf en de grond.
Elektronica en verzekeringen
- Trek stekkers uit stopcontacten als je huis niet tegen inslag beveiligd is; overspanningsbeveiliging is aan te raden.
- Hagelschade aan je auto wordt alleen vergoed als je minimaal beperkt casco of allrisk (volledig casco) hebt. Met alleen de verplichte WA-verzekering betaal je eigen schade zelf. De Consumentenbond raadt eigenaren van relatief nieuwe auto’s (meestal jonger dan zes jaar) aan allrisk te overwegen, hoewel die premie aanzienlijk hoger kan zijn.
Kortom: volg de weerberichten, zoek binnenbescherming tijdens onweer, neem eenvoudige elektrische voorzorgsmaatregelen en controleer je verzekeringsdekking als je bezorgd bent over hagelschade.