Ontregelende vertelling over de allesbepalende smartphone

In dit artikel:

De Amerikaanse schrijver Ben Lerner, door de New York Times geroemd als de grootste talent van zijn generatie, publiceert met Transcriptie een korte roman die uit drie met elkaar verbonden verhalen bestaat. Centraal staat een verteller, een interviewer, die onderweg naar een laatste afspraak met zijn vroegere docent Thomas zijn telefoon per ongeluk in een wasbak laat vallen en daardoor plots offline is. Daardoor moet hij vertrouwen op zijn wankele geheugen tijdens het gesprek — een situatie die hem terugvoert langs straten en gebouwen uit zijn studententijd en herinneringen oproept die tegelijk vertrouwd en vreemd aanvoelen.

Lerner gebruikt die simpele gebeurtenis als springplank om grotere thema’s te onderzoeken: de alomtegenwoordigheid en het karakter van technologie in menselijke relaties, de manier waarop apparaten ons contact vormen en ons geheugen beïnvloeden, en de onzekerheid over wat echt blijft wanneer woorden eenmaal uitgesproken zijn. Een tweede verhaal verschuift naar het coronavoorjaar 2020, wanneer Thomas in het ziekenhuis ligt en zijn zoon Max via de telefoon van een verpleegkundige probeert contact te houden — een scène die de emotionele en ethische complexiteit van digitaal verbonden zijn onder druk blootlegt. Wanneer Thomas onverwacht herstelt en terugkeert, rijzen vragen over herlezing van eerder geuite woorden en of die nog dezelfde betekenis hebben.

Lerners proza werkt ontregelend voor de moderne smartphonegebruiker: hij toont hoe lossere aandacht, herinnering en aanwezigheid samenkomen en soms ontsporen. De roman is ingetogen maar scherp, en gaat uiteindelijk over meer dan technologie alleen: over vergankelijkheid, misverstanden en het alledaagse menselijk contact. Transcriptie is vertaald door Arthur Wevers, verschijnt bij Atlas Contact en kost €19,99.