Ongeloof over besluit minister Hermans om af te zien van gaswinning bij Ternaard. 'Maar de vlag gaat niet overal uit'
In dit artikel:
Demissionair minister Sophie Hermans heeft vrijdag in dorpshuis de Pipenâle in Wierum aangekondigd dat er definitief geen gaswinning zal plaatsvinden onder de Waddenzee bij Ternaard. Namens de NAM (eigendom van Shell en ExxonMobil) is afgesproken het al in 2019 ingediende winningsplan in te trekken; daarvoor ontvangt de NAM een afkoopsom van 163 miljoen euro. Volgens het ministerie blijft daar na afdrachten en belastingen netto ongeveer 40 miljoen euro van over; het overige geld vloeit via heffingen terug naar de staat. Omdat nieuwe winningen onder de Waddenzee vorig jaar al bij wet werden uitgesloten, was voor deze oudere aanvraag een bestuurlijke afwikkeling nodig, aldus Hermans. De parlementaire goedkeuring moet nog volgen.
De aankondiging stuitte op sterke emoties in de zaal: opluchting en blijdschap bij bewoners van Ternaard, Wierum en Eanjum, maar ook aanvankelijke ongeloof na jaren van onzekerheid. Tegenstanders, onder wie veehouder Jan de Graaf die al vanaf het begin betrokken is, hopen dat de kwestie nu echt is afgesloten; voor De Graaf lag het beoogde boorplateau pal achter zijn huis en er waren eerdere pogingen door de NAM in 1991. De affaire wordt mede gevoed door eerdere onrust rond gaswinning in Groningen, die het lokale verzet versterkte.
Milieu- en natuurorganisaties reageerden positief: de Waddenvereniging prees het besluit en stelde dat er geen nieuwe gasprojecten meer starten onder het waddengebied. Ook provinciale en waterschapsbestuurders begroetten de uitkomst en spraken hun waardering uit voor Hermans’ optreden. Burgemeester Johannes Kramer benadrukte dat de huidige Mijnbouwwet tekortschiet bij het rekening houden met bewoners en natuur; een herziening van die wet is in voorbereiding.
Tegelijk klonken kritische geluiden over jarenlange onevenwichtige opbrengsten: lokale bestuurders en bewoners voelden zich ook nu nog als een “wingewest”, wijzend op zo’n 50 miljard kubieke meter gas die sinds de jaren zeventig in de gemeente is gewonnen zonder zichtbare tegenwaarde voor de regio. Lokale initiatieven die op compensatie rekenden — bijvoorbeeld plannen voor infrastructuur en sociaal-maatschappelijke projecten waarvoor circa 60 miljoen was genoemd — krijgen op dit moment geen vrijgave van middelen, aldus minister Hermans.
De sfeer in Wierum bleef overwegend feestelijk; het besluit viel samen met Sinterklaasactiviteiten in het dorpshuis, wat door velen als een passende verrassing werd gezien. Niet iedereen was blij: een groep biljartliefhebbers gaf aan dat hen vooral warmtevoorziening interesseert en niet de herkomst van het gas.