Ondernemer Mark (45) wil het Nederlandse alternatief voor Amerikaanse AI-servers bouwen

donderdag, 26 februari 2026 (06:57) - Leeuwarder Courant

In dit artikel:

Europa zoekt alternatieven voor Amerikaanse AI-diensten nu de spanningen met de VS toenemen en veel populaire modellen uit Silicon Valley komen. Grote spelers als OpenAI, Google en makers van Claude en Perplexity domineren nog altijd; Europese opties bestaan wel (bijv. het Franse Le Chat en Mistral, en het Zwitserse Lumo), maar lopen technologisch achter op de Amerikaanse koplopers. Redenen zijn onder meer een strikter ethisch kader in Europa, minder gunstig investeringsklimaat en dat veel techtalent naar de VS is vertrokken.

Tegelijk verschijnen er steeds vaker modellen die je lokaal kunt draaien, zodat gegevens niet via Amerikaanse servers hoeven te lopen. Voorbeelden zijn Meta’s openvariant van Llama en downloadbare tools van OpenAI voor spraaktranscriptie. Dat sluit aan bij de vraag van bedrijven naar privacyvriendelijke, Europese oplossingen.

In Groningen werkt ondernemer Mark Vletter (voormalig oprichter van Voys) aan zo’n alternatief: een AI-bot die binnen Europa op lokale servers draait en functies biedt zoals chatten, documenten analyseren à la NotebookLM en het uitschrijven van lange audiobestanden. Vletter wil vooral een bruikbaar product maken en plant de marktintroductie binnen enkele maanden; het nieuwe bedrijf moet volgens hem geen traditionele eenmanszaak worden maar steward-owned, zodat meerdere partijen de leiding delen.

Het artikel maakt deel uit van een reeks over loskomen van grote Amerikaanse techbedrijven; eerdere afleveringen gingen onder meer over overstappen van iOS/Android, Dropbox/Google Drive en Gmail/Hotmail naar Europese varianten. De ontwikkeling van lokaal beheerde AI benadrukt zowel praktische privacyvoordelen als de uitdaging voor Europa om technologisch op te schalen.