Ondernemer Mark (45) wil het Nederlandse alternatief voor Amerikaanse AI-servers bouwen

zaterdag, 28 februari 2026 (16:00) - Friesch Dagblad

In dit artikel:

Europa zoekt alternatieven voor door Amerikaanse bedrijven gedomineerde AI-diensten. Grote spelers zoals OpenAI, Google en andere Silicon Valley‑bedrijven zetten momenteel de toon in ontwikkeling van geavanceerde AI (bijvoorbeeld realistische video‑generatie). Europese aanbieders bestaan wel — denk aan het Franse Le Chat en Mistral of het Zwitserse Lumo — maar lopen technologisch vaak achter. Redenen zijn onder meer strengere ethische normen, een minder gunstig investeringsklimaat en het wegtrekken van tech‑talent naar de VS.

Tegelijk verschijnen er steeds meer modellen die je lokaal kunt draaien, zodat je niet afhankelijk bent van Amerikaanse servers. Meta publiceert bijvoorbeeld een gratis variant van het Llama‑model en OpenAI maakte transcriptie‑modellen beschikbaar voor download, wat gebruik zonder doorlopende verbinding met Amerikaanse infrastructuur mogelijk maakt.

In Groningen werkt ondernemer Mark Vletter (voormalig oprichter van telecomprovider Voys) aan een privacyvriendelijke, in Europa gehoste AI-bot. Zijn systeem moet functies bieden zoals een converserende chatbot, documentanalyse vergelijkbaar met NotebookLM en het uitschrijven van grote audiobestanden. Vletter wil het product binnen enkele maanden lanceren en kiest voor een ‘steward‑owned’ eigendomsmodel, waarbij het bedrijf door betrokkenen wordt bestuurd in plaats van traditionele aandeelhouders. Zijn doel is praktische toepassing en beschikbaarheid, naast het onderzoekswerk dat in Nederland verricht wordt.

Dit verhaal maakt deel uit van een reeks die uitlegt hoe je minder afhankelijk kunt worden van Amerikaanse techreuzen — eerder werden al stappen besproken om weg te gaan van iOS/Android, Dropbox en Gmail naar Europese alternatieven.