Omwille van de kinderen: mediation bij echtscheiding moet anders | opinie

In dit artikel:

In Nederland wordt al jaren gesproken over ‘vechtscheidingen’, maar volgens mediator Steven de Winter is die formulering misleidend: het centrale probleem is dat kinderen tijdens scheidingen uit beeld verdwijnen. Ouders beginnen vaak met de intentie dat het welzijn van de kinderen vooropstaat, maar gesprekken schuiven snel naar alimentatie, huisvesting en geld waardoor het perspectief van het kind naar de achtergrond raakt.

De Winter stelt dat omgangsregelingen en ouderschapsafspraken te vaak behandeld worden als verdeelvraagstukken; kinderen worden dan als bezit gezien in plaats van als individuele rechtssubjecten met recht op respect. Traditionele mediation is sterk geïnspireerd door het Harvard Negotiation Project en legt de nadruk op het sluiten van een onderhandelingsovereenstemming. Meer recente inzichten uit psychologie en interventies zoals Acceptance and Commitment Therapy (ACT) benadrukken echter dat duurzame verandering minder afhangt van perfecte deals en meer van de bereidheid van mensen om te handelen naar wat echt waardevol is — in deze context: het welzijn van het kind.

De Winter pleit voor een heroriëntatie naar wat hij noemt ouderschapsmediation: mediationsessies waarin niet de verdeling van middelen, maar het ouderschap centraal staat. Praktisch betekent dit dat ouders hun ouderschapsplan niet als juridisch document zien maar als een brief aan hun kind, en bereid zijn het andere ouder iets te gunnen omdat het kind dat nodig heeft, ook al is er pijn of wantrouwen. Dit vergt ook een andere rol van professionals: zij moeten ouders uitnodigen en ondersteunen om verantwoordelijkheid te nemen als ouder, ondanks conflicten.

Kortom: de voorstelbare oplossing is een verschuiving van strijd naar zorgplicht — kinderen als dragers van rechten en respect in plaats van ruilobjecten in een echtscheidingsproces.