Oerol, GWS-schouw en De Kast worden immaterieel erfgoed. Wat betekent dat?

In dit artikel:

Het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN) heeft zaterdag bekendgemaakt dat zestig nieuwe gebruiken en tradities worden opgenomen in de Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland. Onder de aanwinsten uit Friesland staan Oerol, Bonifatiusdag in Dokkum, GWS‑schouw, wadlopen en dialectrock. Voor dialectrock kwam een aanmelding van de fanclub van Normaal, maar KIEN heeft de categorie breder erkend zodat ook bands als De Kast en Skik hieronder vallen.

Immaterieel erfgoed betreft levende praktijken, feestelijkheden en kennis die gemeenschappen verbinden en het verleden levend houden. De bescherming werkt anders dan bij monumenten: UNESCO’s verdrag van 2003 (ondertekend door vrijwel 200 landen, waaronder Nederland) legt de verantwoordelijkheid bij de gebruikers zelf — het moet een gebruik blijven, geen museumstuk. De Nederlandse overheid en KIEN ondersteunen dit door een gunstig klimaat te bevorderen en door immaterieel erfgoed zichtbaar te maken via de inventaris.

Opname in de inventaris is vooral symbolisch en immaterieel van aard: KIEN verzamelt beschrijvingen en beeldmateriaal en publiceert deze op immaterieelerfgoed.nl. Initiatief komt meestal van toegewijde groepen — beoefenaars, organisatoren of fans — die een aanvraag indienen. KIEN beoordeelt eerst of het om echt immaterieel erfgoed gaat en of opname de juiste vorm van ondersteuning is; daarna volgt het vastleggen en documenteren.

Het documentatieproces kost tijd, waardoor er vaak jaren zitten tussen toekenning en daadwerkelijke publicatie. Omdat de inventaris een tijdje gesloten was, heeft KIEN nu alvast bekendgemaakt wie op de wachtlijst staan, zodat betrokken gemeenschappen direct erkenning en aandacht krijgen.