Obscuur Alpenplantje edelweiss kan het ook hier prima doen, als je het advies van kweker Brian volgt
In dit artikel:
Brian Kabbes en zijn vrouw Meerim begeleiden al vijftien jaar botanische reizen naar Kirgizië en vertellen vanuit die ervaring over het edelweiss (vooral Leontopodium alpinum) — een rotsplantje dat uitgroeide tot symbool en souvenir. Tijdens hun reizen is het vrijwel een traditie dat iemand bij het zien van de eerste bloem het bekende lied uit The Sound of Music zingt.
Edelweiß komt van nature voor in de hoge bergen van Europa en Azië: de Alpen, Karpaten, Apennijnen, Pyreneeën en verspreid over Eurazië zijn in totaal zo’n zestig Leontopodium-soorten te vinden. De meeste daarvan leven verborgen op moeilijk bereikbare hoogten; enkele soorten zijn wijdverspreid en worden ook in gebieden als Kirgizië aangetroffen. Door zijn romantische en nationale status kreeg de plant veel aandacht — een beroemd verhaal is dat keizer Franz Joseph I in 1856 een bloem plukte voor keizerin Elisabeth (Sisi), waarna de bloem een modieus en cultureel symbool werd.
Die populariteit leidde tot massale pluk en een lokale afname of verdwijning op sommige plaatsen. Vandaar dat edelweiss in veel landen wettelijke bescherming geniet. De hedendaagse souvenirmarkt verkoopt echter vooral gekweekte, gedroogde bloemen: kwekerijen voorzien in de vraag zodat wilde bestanden minder worden geplunderd.
Kabbes geeft ook praktische teeltadviezen voor tuiniers: edelweiss is geen makkelijke kasplant; wie succes wil heeft aan zaaien en het opkweken in een stenige, goed gedraineerde grond met weinig mest. Overbemeste en turfhoudende potplanten met teveel water gaan vaak vroeg dood. Robuuste, in de zon geharde exemplaren doen het in een droge, zonnige rotstuin het beste; ook stenen potten met doorlatend substraat werken goed. De witviltige bladeren zijn een aanpassing aan sterke zon en UV-straling op hoogte, en verklaren waarom de plant bij ons toch volop zon nodig heeft om te floreren.
Kortom: edelweiss is zowel een cultureel icoon als een ecologisch kwetsbare bergsoort; verantwoord kweken en wettelijke bescherming zijn essentieel om de plant voor de toekomst te behouden. Brian Kabbes is kweker van bijzondere planten en tuinpublicist, samen met zijn vrouw Meerim.