Nooit meer zandzakken voor de deur: keersluis Akmarijp is grondig vernieuwd
In dit artikel:
Met de plaatsing van een nieuwe keersluis in de Lange Sleat is het poldergebied De Lege Wâlden — zo’n 1.500 hectare land tussen Joure en Terherne, met ongeveer negenhonderd bewoners — beter beschermd tegen overstroming. Waterschapsbestuurder Gerben de Boer herinnert zich nog de paniek van anderhalf jaar geleden, toen bij hevige regen en wind het water dreigde binnen te lopen: „No hoege wy net mear mei sânsekken te slepen.” De oude sluis nabij Terkaple lekte sterk en kon bij harde wind het water niet meer tegenhouden, reden voor vervanging.
Projectmanager Elmar Tilstra van Wetterskip Fryslân legt uit dat bij de nieuwe constructie zoveel mogelijk materialen hergebruikt zijn: de damwanden zijn omgedraaid en herplaatst, en in plaats van twee houten deuren is er nu één stalen deur aangebracht die eenvoudig te bedienen is. Omdat er geen netstroom beschikbaar is, werkt de bediening niet automatisch: bij een stijgende waterstand (0,32 m onder NAP) krijgt de rayonbeheerder een melding en kan hij de sluis met een stuurwiel handmatig sluiten. De peilbuizen op zonne-energie meten de waterstand; Tilstra verwacht dat de sluis zo weer circa vijftig jaar mee kan.
Tijdens een feestelijke vaartocht vanuit Broek namen vertegenwoordigers van Wetterskip Fryslân, Stichting Waterschapserfgoed en betrokken bouwpartijen een kijkje langs de watergangen en de nieuwe sluis. Naast de functionele verbetering werd ook aandacht besteed aan erfgoed: sluis Broek (gebouwd in 1967) is opgeknapt en overgedragen aan de Stichting Waterschapserfgoed, waarbij de originele kaapstander (mechanische lier) en de houten deuren behouden zijn. Die sluis blijft permanent open en fungeert vooral als historisch monument, omdat de waterkerende taak tegenwoordig door de Joustersluis wordt vervuld.
Het totale project — inclusief het herstel van nog twee sluizen rond De Lege Wâlden — kostte ongeveer 1,2 miljoen euro. De ingreep beschermt niet alleen huizen en landbouwgrond, maar ondersteunt ook de transformatie van het gebied: waar vroeger werd gestreden tegen natte voeten, is het water nu een aantrekkingskracht voor recreatie en woonontwikkeling; steeds meer mensen kopen hier (tweede) woningen en varen in de zomermaanden over de sloten.