Nooit meer lekker slapen door dreigende oorlog | opinie

In dit artikel:

Bij de verjaardag van haar 87‑jarige tante blijkt de gebruikelijke opgewektheid plaats te hebben gemaakt voor onrust en slapeloze nachten. Decennialang was zij een goede slaper, gewend aan warme huizen verwarmd met Russisch gas. Na de Russische inval in Oekraïne op 24 februari 2022 drong tot haar door dat dat gas indirect bijdroeg aan een oorlog en wapenproductie; ze probeerde energie te besparen maar wilde niet in de kou zitten.

Wat haar echter echt van streek maakte, was het nieuws over een mogelijke herinvoering van dienstplicht en termen als “sneuvelbereidheid”. Die begrippen wekten bij haar oude oorlogstrauma’s: haar vader stond in 1940 als dienstplichtige onder de wapens en had gelukkig de Tweede Wereldoorlog overleefd, maar zijn gewonde kameraden en de oproep “nooit meer oorlog” bepaalden haar familiale geheugen. Als zevenjarig meisje herinnerde ze zich de bevrijding op 5 mei 1945, het uitzicht op Amerikaanse soldaten en de troost van chocolade.

Nu knaagt de angst dat haar zeventienjarige kleinzoon opnieuw zou moeten vechten voor het vaderland en dat de hulp van bondgenoten zoals de Amerikanen niet vanzelfsprekend is. Die onzekerheid leidde tot nachtmerries waarin ze haar kleinzoon verliest en tot het gevoel dat zelfs een noodpakket veiligheid niet terugbrengt. De gebeurtenis speelde recent tijdens haar verjaardagsbijeenkomst; de auteur woont in Utrecht.

De tekst toont hoe geopolitieke gebeurtenissen (de inval, gasleveranties, NATO‑discussies over defensie) diepe emotionele effecten kunnen hebben, vooral bij mensen met directe herinneringen aan oorlog. Het legt een generatiekloof bloot: terwijl beleidsmakers praten over bewapening en verplichtingen, ervaren ouderen de ingrijpende gevolgen in hun dagelijks gevoel van veiligheid en nachtrust.