Nieuwe visie provincie: windenergie concentreren bij bedrijventerreinen, rem op zonneparken
In dit artikel:
De provincie Fryslân wil windmolens bij bedrijventerreinen alleen toestaan onder twee harde voorwaarden: sloop van turbines in het buitengebied en minimaal 60% lokaal eigendom van de nieuwe installaties. Gedeputeerde Sijbe Knol (FNP) presenteerde deze maatregel dinsdag als onderdeel van de nieuwe Provinciale Omgevingsvisie, het langetermijnplan voor leefomgeving en ruimtelijke ordening in Friesland. De aanpak moet het landschap sparen, de lokale economie versterken en netcongestie voorkomen door energie dichter bij de vraag te produceren.
Achtergrond is dat circa 200 van de 384 Friese turbines bijna aan het einde van hun technische levensduur zijn, terwijl veel oude vergunningen geen einddatum kennen. Eigenaren kunnen worden verleid tot sanering door ruilconstructies: deelname in nieuwe turbines bij industriegebieden. Ook dorpen en energiecoöperaties kunnen participeren; vergunningen voor windturbines worden voortaan maximaal 25 jaar afgegeven. De provincie start daarnaast een evaluatie van erf- en landbouwturbines om opbrengst, effecten op vogels en vleermuizen en de maatschappelijke waarde te beoordelen.
Tegelijkertijd legt Fryslân een rem op grootschalige zonneparken, vooral op landbouwgrond. De provincie ziet voorlopig meer rendement in windenergie en wil voorkomen dat agrarische grond massaal wordt omgezet in zonnevelden. Verder wordt ingezet op biogas en groengas uit de landbouw, met ruimte voor mono-mestvergisting op agrarische percelen mits deze zorgvuldig in het landschap worden ingepast en omwonenden er zo min mogelijk hinder van ondervinden.
Behoud van het open Friese landschap is een rode draad in de visie. Nieuwe ruimtelijke ingrepen moeten landschapstypen herkenbaar houden; dorps- of stadsuitbreiding is alleen toegestaan als alle inbreidings- en herstructureringsmogelijkheden zijn benut. Woningbouw om nieuwe inwoners te trekken concentreert zich op Leeuwarden, Sneek, Heerenveen en Drachten. Voor landbouw introduceert de provincie een landbouwhoofdstructuur om de sector beschermde en continuïteit te geven, een punt benadrukt door BBB-politicus Abel Kooistra.
Klimaatadaptatie krijgt ook prioriteit: in 2035 moet de helft van Friesland klimaatbestendig zijn, in 2050 de hele provincie. Dat vraagt onder meer om aanleg van nieuwe waterberging (uitbreiding boezem met circa 1.500 hectare) en mogelijk extra zeegemalen nabij Harlingen of Lauwersoog, aldus gedeputeerde Friso Douwstra.
Andere uitgangspunten: rekening houden met de Lelylijn bij nieuwe locaties, geen grootschalige recreatieparken of hyperscale-datacenters, en selectieve ruimte voor grote bedrijven. Onderzoekbureau Antea concludeert dat de meeste keuzes positief uitpakken voor werkgelegenheid, brede welvaart en voorzieningen, maar waarschuwt voor knelpunten bij verkeersveiligheid, natuur en biodiversiteit. De Omgevingsvisie ligt ter inzage tot 20 april; na verwerking van reacties verwacht Provinciale Staten de visie in september vast te stellen.