Nieuwe alliantie moet Zuidoost-Fryslân klaarmaken voor de toekomst
In dit artikel:
Vijf Friese gemeenten — Smallingerland, Heerenveen, Opsterland, Weststellingwerf en Ooststellingwerf — willen samen met bedrijven en maatschappelijke organisaties een samenwerkingsverband vormen om Zuidoost-Fryslân toekomstbestendig te maken. Het voorstel, opgesteld in opdracht van het Nationaal Programma Vitale Regio’s (NPVR), wordt deze maand voorgelegd aan gemeenteraden, de provincie, Wetterskip Fryslân en het Rijk.
Het plan beschrijft concrete doelen voor 2045: iedereen in de regio moet een betaalbare en passende woning kunnen vinden en dorpen moeten beter bereikbaar zijn. Om dat te bereiken wordt onder meer voorgesteld een Strategische Alliantie Zuidoost-Fryslân op te richten met een eigen bestuur en personeel dat projecten bestuurt en uitvoert. Duurzaamheid staat centraal: er wordt ingezet op biobased bouwmaterialen uit de omgeving en woonvormen die beter aansluiten op de veranderende woonwensen van met name ouderen.
Ook landschap, basisvoorzieningen en sociale samenhang krijgen aandacht. De plannen zetten in op multifunctionele ontmoetingsplekken waar scholen, dorpshuizen, zorg en winkels elkaar versterken, en op nauwere samenwerking tussen boeren, natuurbeheerders en bewoners om landbouw, natuur, waterbeheer en recreatie te combineren. Voor mobiliteit pleit het plan voor regionale hubs waarin bus, trein, deelauto’s en e-fietsen samenkomen, en rekent men op verbetering van verbindingen naar plaatsen als Oosterwolde en Beetsterzwaag — mede in de hoop op versterking door de beoogde Lelylijn.
Het NPVR, gestart eind 2024, vroeg elf regio’s buiten de grote steden om strategieën tegen vergrijzing, krapte op de arbeidsmarkt en klimaatrisico’s; de deelnemende regio’s vertegenwoordigen samen ongeveer 3,2 miljoen inwoners. In Fryslân werkt naast Zuidoost-Fryslân ook Noard-Fryslân aan een vergelijkbare strategie. Als overleg met betrokken overheden vlot verloopt, willen de partners de alliantie in de tweede helft van dit jaar verder uitwerken en in 2025 met de uitvoering beginnen.