Nieuwbouw op het onbewoonde Rottumerplaat. 'We gaan het oude gebouw erg missen'

In dit artikel:

Rijkswaterstaat gaat een nieuwe accommodatie bouwen op Rottumerplaat, het onbewoonde eiland in het Groningse deel van het Werelderfgoed Waddenzee, tussen Schiermonnikoog en Borkum. Het eiland is Natura 2000‑gebied en uitsluitend toegankelijk voor vogelwachters en beheerders die namens Rijkswaterstaat het broedgebied bewaken, tellen, onderzoeken en aangespoeld vuil opruimen. De bestaande bebouwing dateert uit de jaren vijftig en is technisch verouderd: de elektriciteitsvoorziening en de veiligheidsvoorzieningen voldoen niet meer aan moderne eisen.

Doel en scope: het nieuwe onderkomen moet ruimte bieden aan de permanente bemanning tijdens het broedseizoen (twee vogelwachters van half maart tot half augustus) en aan kortere bezoekperiodes in de rest van het jaar. In plaats van de huidige twaalf tweepersoonskamers komt er een compacter verblijf waar vier personen kunnen overnachten, met de mogelijkheid uit te breiden tot acht met stretchers. De nieuwbouw is ontworpen om circa vijftig jaar mee te gaan.

Ontwerp en duurzaamheid: het gebouw wordt grotendeels in hardhout uitgevoerd en geconstrueerd om zware weersomstandigheden, zout en stuivend zand te weerstaan. Er is aandacht voor isolatie; dakgoten zijn zo gemaakt dat zand niet ophoopt. Voor de energievoorziening komen zonnepanelen met accu’s, waarmee het verblijf zelfstandig kan draaien.

Logistiek en vergunningen: bouwen op Rottumerplaat is een complexe operatie. De provincie Groningen stelde in de omgevingsvergunning een limiet van maximaal vijftien vaarbewegingen. Omdat het eiland geen haven of vaargeul heeft, worden materialen zoveel mogelijk als prefab‑delen aangeleverd en alleen bij hoog water gelost; bij eb vallen transportpontons droog zodat lossen mogelijk is. Er mag alleen buiten het broedseizoen gewerkt worden, dus tussen half augustus en maart. Ook moet de aannemer medewerkers vinden die langdurig op een afgelegen eiland kunnen verblijven — een niet te onderschatten uitdaging.

Context en cultuur: Rottumerplaat ontstond als zandplaat en groeide na een deels uitgevoerd duinwerk zo’n 75 jaar geleden uit tot een belangrijk broedgebied voor soorten als kluut, scholekster, bontbekplevier en lepelaar. Plannen voor grootschalige inpoldering zijn nooit doorgegaan, mede dankzij natuurorganisaties. Historische en emotionele waarden spelen mee: huidige vogelwachters koesteren het karakter van het oude gebouw en persoonlijke herinneringen; Rijkswaterstaat zegt dat onderdelen zoals oude kaarten en vondsten behouden worden in het nieuwe verblijf.

Tijdpad: de sloop van het oude gebouw moet na het komende broedseizoen beginnen; als alles volgens planning verloopt is de nieuwe accommodatie in 2027 klaar.