Nico Zwart: ik heb niet alle 'vinkjes' maar er zijn mensen die er nog veel minder hebben

In dit artikel:

Nico Zwart beschrijft persoonlijke ontmoetingen met vooroordelen en zet die tegenover mensen die structureel minder kansen krijgen. Hij vertelt onder meer over een kroegincident waarin oudere mannen zijn rugzak verdacht vonden en ervan uitgingen dat hij geen Fries sprak — tot hij in het Frysk antwoordde. Zijn vrouw Hetty vond die situatie pijnlijk: wat voor hem een grappige anekdote kan zijn, is voor haar een teken van voortdurende miskenning.

Een ernstiger voorbeeld speelde zich af toen Zwart bij zorgorganisatie Alliade werkte. Na een conflict riep een bewoner de politie; die kreeg te horen dat er een ‘moslimterrorist’ in het pand zou zijn. Zonder dat Zwart het wist rende hij op de agenten af om uit te leggen dat er niets aan de hand was. Vanwege zijn uiterlijk en gedrag werd hij onmiddellijk overmeesterd en in een politiebusje gezet; pas later drong het tot hen door dat hij geen bedreiging vormde.

Zwart reflecteert op het begrip van Joris Luyendijk over de ‘zeven vinkjes’ — kenmerken die toegang en privileges in de samenleving vergemakkelijken — en erkent dat hij er niet alle heeft, maar genoeg om succesvol te zijn. Daartegenover plaatst hij leerlingen van De Wingerd die in zijn loods werken: jongeren met leerachterstanden, weinig diploma’s, en ouders zonder middelen of netwerken. Voor hen zijn uitsluiting en discriminatie geen anekdote maar dagelijkse realiteit, met blijvende gevolgen voor opleiding, werk en relaties.

De kern van zijn betoog is dat persoonlijke verhalen soms luchtig verteld kunnen worden als het goed afloopt, maar dat gebrek aan maatschappelijke vinkjes leidt tot structurele uitsluiting — iets wat voor veel mensen geen bron van humor is. Zwart is ondernemer en woont met zijn vrouw en tweelingdochters in Dokkum.