Nederland zit niet te wachten op minderheidskabinet. VVD moet alsnog GroenLinks-PvdA eerlijke kans geven | LC commentaar

In dit artikel:

Na een korte periode van optimisme — waarin D66 en CDA snel overeenstemming bereikten over urgente dossiers zoals wonen, stikstof, economie, veiligheid en migratie — is in Den Haag de politieke werkelijkheid weer ingedaald. Het gezamenlijke document van de vier partijen bleef onbeantwoord; partijen sloegen weer in campagnestand: de VVD blokkeert samenwerking met GroenLinks-PvdA en D66 heeft moeite met JA21.

Informateur Sybrand Buma raadt nu aan eerst te onderzoeken of een minderheidskabinet van D66, VVD en CDA mogelijk is (samen 66 zetels). Voorstanders verwijzen naar de Deense gewoonte van minderheidsregeringen, maar Nederland heeft daar weinig historische ervaring mee. De meest recente vergelijkbare situatie was Rutte I in 2010, dat met gedoogsteun van de PVV begon en later strandde. Deze nieuwe constructie zou zelfs zonder gedoogsteun moeten functioneren, iets waar zowel GroenLinks-PvdA als JA21 bezwaren tegen hebben: te kwetsbaar en instabiel.

Een ander bezwaar is dat oppositiepartijen in een minderheidspositie veel invloed krijgen en langdurige onderhandelingen kunnen afdwingen, terwijl juist nu snel beslissingen nodig zijn. Daarom geeft het commentaar de voorkeur aan een meerderheidscoalitie met D66, CDA en VVD als kern; die drie partijen zijn onmisbaar in serieuze regeringsformaties.

Idealiter schuift GroenLinks-PvdA alsnog aan: zo’n brede coalitie zou in de Tweede Kamer op ruime steun (ongeveer 86 zetels) kunnen rekenen en in de Eerste Kamer een stevige minderheid (36 zetels) hebben die naar een meerderheid uit te bouwen is. Een samenwerking met JA21 levert geen meerderheid op en is in de Senaat kwetsbaar. De oproep aan de VVD: geef GroenLinks-PvdA een eerlijke kans — het draait om het regeerakkoord, niet de verkiezingsprogramma’s.