Nederland telt steeds meer mantelzorgers, en die zijn steeds vaker 'ernstig belast'
In dit artikel:
Tussen 2014 en 2024 is het aandeel Nederlanders dat mantelzorg verleent toegenomen van 33% naar 39% — ruim 5,5 miljoen mensen. Meer dan 1 miljoen van hen biedt intensieve hulp (meer dan acht uur per week). Deze cijfers staan in een donderdag verschenen onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP).
De stijging is vooral zichtbaar onder 55-plussers, vaak partners die voor hun zieke of beperkte levensgezel zorgen. Het SCP wijst op meerdere oorzaken: de vergrijzing met meer ouderen met complexe gezondheidsproblemen, personeelstekorten in de formele zorg en de trend dat mensen langer zelfstandig thuis wonen, waardoor meer informele hulp nodig is.
Het aantal mantelzorgers dat zich ernstig belast voelt groeit ook: van 9,6% in 2014 naar 11% in 2024. In absolute termen gaat het om een toename van ongeveer 400.000 naar 600.000 mensen. Opvallend is de sterke stijging onder jongeren (18–34 jaar): het aandeel dat zich ernstig belast voelt verdubbelde van circa 6% naar 12%. Het SCP noemt mogelijke verklaringen zoals de nasleep van de coronapandemie of de grotere druk op jongeren, maar ziet geen eenduidige oorzaak.
In Fryslân bevestigen lokale welzijnsorganisaties deze ontwikkeling. Amaryllis in gemeente Leeuwarden meldt meer aanmeldingen van mantelzorgers, vooral partners en familie. Mantzorgondersteuner Marit Bakker ziet dat zwaardere belasting nu vaker wordt gemeld; volgens haar melden jongere generaties zich sneller en weten ze hulp beter te vinden. Ze waarschuwt dat overbelasting kan leiden tot sociaal isolement en gezondheidsklachten.
Praktische steun bestaat lokaal uit voorzieningen zoals logeerappartementen, mantelzorgcafés, weekendopvang, coachgesprekken en advies over hulp. Het SCP-rapport laat ook zien dat 80% van mantelzorgers tussen 18 en 67 jaar betaald werk heeft (ongeveer 2,7 miljoen mensen), hoewel intensieve helpers minder vaak in loondienst zijn. De combinatie van meer mantelzorgers en toenemende zwaarte legt druk op zowel gezinnen als arbeidsmarkt en benadrukt de behoefte aan toegankelijke ondersteuning en beleidsmaatregelen die mantelzorgers ontlasten.